Le Havre – Aki Kaurismaki (2011) [Κριτική]


Το αφιέρωμα του 53ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης στο έργο του Άκι Καουρισμάκι παρουσιάζει τις πιο αντιπροσωπευτικές στιγμές της φιλμογραφίας του. Βαθιά ουμανιστικό, ανεπιτήδευτο και γενναιόδωρο στον θεατή, το σινεμά του Φινλανδού δημιουργού υμνεί με μινιμαλισμό, χιούμορ και νοσταλγία τις ανθρώπινες αξίες, ισορροπώντας εύστροφα ανάμεσα στην κωμωδία και την τραγωδία.

Επίκαιρος όσο ποτέ, ο Καουρισμάκι δίνει φωνή στους φτωχούς και αδύναμους αυτού του κόσμου, οι οποίοι παρά τις κακοτυχίες τους δεν εγκαταλείπουν την ελπίδα. Η πιο πρόσφατη ταινία του “Το λιμάνι της Χάβρης” (Le Havre – 2011), μια μαγική, σχεδόν λυτρωτική ιστορία διάσωσης ενός παράνομου έφηβου Αφρικανού μετανάστη, είναι ίσως η πιο αισιόδοξη στιγμή της καριέρας του σκηνοθέτη. Όπως σημειώνει ο ίδιος, μιλώντας εξ ονόματος των ηρώων του: «Όταν πλέον δεν υπάρχει ελπίδα, δεν υπάρχει και λόγος για να είμαστε απαισιόδοξοι».

Στο “Το λιμάνι της Χάβρης” (Le Havre – 2011), ο Μαρσέλ Μαρξ, ένας μποέμ τύπος που κάποτε φιλοδοξούσε να γίνει γνωστός ως συγγραφέας στο Παρίσι, έχει αποτραβηχτεί στη Χάβρη, το δεύτερο πιο πολυσύχναστο λιμάνι της Γαλλίας. Πλέον μοιράζει την καθημερινότητά του ανάμεσα στο ταπεινό επάγγελμα του λούστρου, τις συχνές του επισκέψεις στο αγαπημένο του μπαρ και τη φροντίδα της Αρλετί, της βαριά άρρωστης συζύγου του. Ένα παιχνίδι της μοίρας, όμως, θα τον φέρει πρόσωπο με πρόσωπο με τον Ίντρισα, έναν ανήλικο λαθρομετανάστη από την Αφρική, τον οποίο αναζητά η αστυνομία. Ο Μαρσέλ, βασισμένος στην έμφυτη αισιοδοξία που τον διακρίνει και στην ανθρωπιά του κοινωνικού του περίγυρου, αναλαμβάνει να τον βοηθήσει να βρει το δρόμο του. Έστω κι αν χρειαστεί να υποστεί τις συνέπειες των πράξεών του…

Το «Λιμάνι της Χάβρης» είναι ένα γλυκόπικρο ενήλικο παραμύθι δια χειρός Άκι Καουρισμάκι («Φώτα στο Σούρουπο», «Μποέμικη Ζωή», «Μακριά Πετούν τα Σύννεφα»), που έκλεψε τις εντυπώσεις στο 64ο Φεστιβάλ Καννών, εξασφαλίζοντας το Βραβείο της FIPRESCI, αλλά και Εύφημο Μνεία από την Οικουμενική Επιτροπή.

Ο Φινλανδός κινηματογραφιστής που το 2002, απέσπασε στις Κάννες το Μεγάλο Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής για τον αριστουργηματικό και υποψήφιο για το Ξενόγλωσσο Όσκαρ «Άνθρωπο Χωρίς Παρελθόν» του, μας προσφέρει μια ακόμη καλή ταινία, γεμάτη ανθρωπιά, ρομαντικό πνεύμα και αισιόδοξη διάθεση, πάντα βέβαια με το χαρακτηριστικό σαρκαστικό του χιούμορ, που βρίσκεται κι εδώ σε περίοπτη θέση.

To “Λιμάνη της Χάβρης – Le Havre”, είναι ένα μεστό φιλμ όπου ο Καουρισμάκι χρησιμοποιεί παλιούς και νέους, αγαπημένους ηθοποιούς (μια μικρή συμμετοχή έχει και το παιδί θαύμα της Nouvelle Vague και μετέπειτα καλός ηθοποιός, ο Jean-Pierre Léaud), αλλά κυρίως απλές σε σύνθεση, μα όμορφες εικόνες. Το σενάριο της ταινίας, αποτελείται, από την ιστορία ενός συμπαθητικού περιθωριακού τύπου που ζει στην Χάβρη της Γαλλίας με τη σύζυγό του, η οποία κάποια στιγμή αρρωσταίνει βαριά, με ελάχιστες αρχικά, ελπίδες επιβίωσης. Από την άλλη, έχουμε την ιστορία ενός μικρού έγχρωμου λαθρομετανάστη από την Αφρική. Αυτές οι δύο λοιπόν ιστορίες, αλληλοσυνδέονται σ’ ένα γεμάτο μουσική, χρώμα μα πάνω απ’ όλα αισιόδοξο φιλμ.

«Ο ευρωπαϊκός κινηματογράφος μοιάζει να αποφεύγει να καταπιαστεί με το φλέγον ζήτημα της παράνομης μετανάστευσης, το οποίο είναι απόρροια μιας σταθερά επιδεινούμενης παγκόσμιας οικονομικής, πολιτικής και – πάνω απ’ όλα – ηθικής κρίσης. Μετανάστες από διάφορα μέρη του κόσμου, οι οποίοι προσπαθούν να βρουν διέξοδο προς τα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αντιμετωπίζονται παραδοσιακά ως πολίτες «Β’ κατηγορίας». Η αλήθεια είναι πως δεν έχω να προτείνω κάποια λύση πάνω στο συγκεκριμένο πρόβλημα, ωστόσο η σφοδρή μου επιθυμία να καταπιαστώ με το θέμα της λαθρομετανάστευσης με ενέπνευσε να γυρίσω αυτή την – όπως και να το κάνουμε – όχι και τόσο ρεαλιστική ταινία.»
Ο Σκηνοθέτης, Άκι Καουρισμάκι.

Όπως δήλωσε σε φινλανδικό έντυπο, σκοπός του Καουρισμάκι είναι το «Λιμάνι της Χάβρης» να αποτελέσει την πρώτη ταινία μιας νέας τριλογίας του, με γενικό τίτλο «Harbor Town Trilogy», με τις δύο επόμενες ταινίες να διαδραματίζονται σε λιμάνια της Ισπανίας και της Γερμανίας.

Στο καστ της ταινίας, σε μικρούς αλλά χαρακτηριστικούς ρόλους, συναντάμε μεταξύ άλλων τον 67χρονο Ζαν-Πιέρ Λεό, θρυλική μορφή της Nouvelle Vague και πρωταγωνιστή στο «Προσέλαβα Έναν Επαγγελματία Δολοφόνο» (1990) του Καουρισμάκι, αλλά και τον 83χρονο σκηνοθέτη, ηθοποιό και… κλόουν Πιέρ Ετέξ, ηγετική μορφή της γαλλικής κωμωδίας.

Το όνομα του κεντρικού χαρακτήρα, Μαρσέλ Μαρξ, ο οποίος είχε πρωτοεμφανισθεί στη «Μποέμικη Ζωή» του σκηνοθέτη, αποτελεί αναφορά στο θεμελιωτή του Μαρξισμού, Καρλ Μαρξ. Εκείνο της συζύγου του, Αρλετί, παραπέμπει στη συνονόματή της λαμπερή πρωταγωνίστρια των «Παιδιών του Παραδείσου» του Μαρσέλ Καρνέ, ενώ ο χαρακτήρας του επιθεωρητή Μονέ είναι εμπνευσμένος από τον Πορφίρι Πετρόβιτς, τον ντετέκτιβ στο «Έγκλημα και Τιμωρία» του Ντοστογιέφσκι.

Η ταινία του Άκι Καουρισμάκι, “Το λιμάνι της Χάβρης” (Le Havre – 2011), θα προβληθεί τη Δευτέρα, 5 Νοεμβρίου, στις 20:00, στο Ολύμπιον.

Έτος: 2011 | Xώρα: Φινλανδία | Διάρκεια: 93 λεπτά | Σκηνοθεσία | Σενάριο: Aki Kaurismäki | Παίζουν: André Wilms, Kati Outinen, Blondin Miguel.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

w

Σύνδεση με %s