Αφιέρωμα στο 15ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης – Μέρος B

TDF15 - poster 01
196 ντοκιμαντέρ, θα προβληθούν φέτος στο 15ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης. Φτωχότερο οικονομικά από κάθε άλλη χρονιά (διοργανώνεται φέτος με προϋπολογισμό 700.000 ευρώ – ποσό που εξασφαλίστηκε από τα ΕΣΠΑ και το πρόγραμμα Media της Ευρωπαϊκής Ένωσης), το φεστιβάλ ντοκιμαντέρ της Θεσσαλονίκης παραμένει ωστόσο πλούσιο σε ιδέες.


Το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ, θα διεξαχθεί από τις 15 έως τις 24 Μαρτίου και γιορτάζει τα 15 του χρόνια στις αίθουσες Ολύμπιον, Παύλος Ζάννας, Τζον Κασσαβέτης, Σταύρος Τορνές, Φρίντα Λιάππα και Τώνια Μαρκετάκη.

Με την αντίστροφη μέτρηση για το 15ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης – Εικόνες του 21ου Αιώνα, να έχει ήδη ξεκινήσει, σας παρουσιάζουμε ορισμένα από τα highlights της φετινής διοργάνωσης.

Δυο διακεκριμένες ντοκιμαντερίστριες, η Bρετανίδα Κιμ Λοντζινότο και η Tσέχα Χελένα Τρεστίκοβα, γνωστές στο κοινό του Φεστιβάλ μέσα από αφιερώματα που έχει πραγματοποιήσει στο έργο τους, επιστρέφουν στο 15ο ΦΝΘ με τις νέες ταινίες τους. Το ντοκιμαντέρ Salma της Κιμ Λοντζινότο αφηγείται τη συγκλονιστική ιστορία της ομώνυμης ηρωίδας, η οποία αποδεσμεύτηκε από το σκληρό πεπρωμένο των γυναικών της Ινδίας κι έκανε τη φωνή της να ακουστεί μέσα από την ποίηση και την πολιτική.
Salma
Το «Private Universe» της Χελένα Τρεστίκοβα από την Τσεχία, παρακολουθεί με τη διεισδυτική της ματιά τη ζωή μιας οικογένειας κατά τη διάρκεια 37 ετών, εκθέτοντας τις κρυφές πτυχές της αλλά και όσα διαμόρφωσαν το σύγχρονο πρόσωπο της Τσεχίας.
Private Universe
Το επετειακό 15ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης θα πραγματοποιήσει αφιέρωμα στον Χιλιανό σκηνοθέτη Πατρίσιο Γκουσμάν, ο οποίος θα έδινε το παρών στη διοργάνωση για να μοιραστεί τις ταινίες του με το κοινό. Ωστόσο, η φετινή διοργάνωση ξεκινά με μια σημαντική απουσία καθώς 0 72χρονος Χιλιανός ντοκιμαντερίστας Πατρίτσιο Γκουσμάν (μοναδικός επίσημος προσκεκλημένου του 15ου Φεστιβάλ), ο οποίος είχε μόλις τη Δευτέρα ένα ατύχημα το οποίο θα τον κρατήσει στη Χιλή.
Patricio Guzmán
Ο Πατρίσιο Γκουσμάν έχει αφήσει το δικό του αποτύπωμα στην τέχνη του ντοκιμαντέρ υπογράφοντας έργα που ξεπερνούν τον χρόνο και τον τόπο. Στην καρδιά των ιστορικών συγκυριών, ο Γκουσμάν ανακαλύπτει και ξεδιπλώνει το ταλέντο του, καταγράφοντας με τον φακό του γεγονότα που διαμόρφωσαν μια νέα ανθρώπινη πραγματικότητα.

Από τους σημαντικότερους ντοκιμαντερίστες παγκοσμίως, ο Πατρίσιο Γκουσμάν γεννήθηκε το 1941 στο Σαντιάγκο της Χιλής. Σπούδασε κινηματογράφο στη Μαδρίτη και στα τέλη της δεκαετίας του 60 επέστρεψε στην πατρίδα του με στόχο να πραγματοποιήσει την πρώτη του ταινία μυθοπλασίας. Η κοινωνικοπολιτική έκρυθμη κατάσταση που επικρατούσε όμως τη δεδομένη στιγμή στη Χιλή άλλαξε ριζικά τα σχέδια του δημιουργού, καθορίζοντας την μετέπειτα πορεία του.

Κατά την προεκλογική εκστρατεία του Σαλβαδόρ Αλιέντε, ο Γκουσμάν στρέφει την κάμερά του σε όσα διαδραματίζονται στους δρόμους της Χιλής, οριοθετώντας την αρχή ενός έργου – σταθμού στη φιλμογραφία του. Η μάχη της Χιλής (1972-79), χωρισμένη σε τρία μέρη. Η «εξέγερση της μπουρζουαζίας», Το «πραξικόπημα» και η «δύναμη του λαού», αποτελούν τα χρονικά μιας εποχής που σηματοδότησε την πρόσφατη ιστορία της χώρας. Η διακυβέρνηση και το όραμα του Αλιέντε, το πραξικόπημα Πινοσέτ, οι ραγδαίες κοινωνικές μεταβολές, όλα καταγράφονται εν τη γενέσει τους και ταυτόχρονα αναλύονται με βάση τη μαρξιστική θεωρία. Το έργο ολοκληρώθηκε μέσα σε πέντε χρόνια, ωστόσο διατρέχει όλη την κινηματογραφική πορεία του Γκουσμάν. Ο χιλιανός σκηνοθέτης ανασύρει συχνά ντοκουμέντα, εικόνες και μνήμες από τη Μάχη της Χιλής, ως αντίδοτο ενάντια στη λήθη.

Μετά το πραξικόπημα, θεωρείται persona non grata από το καθεστώς. Συλλαμβάνεται και κρατείται για σύντομο χρονικό διάστημα, πριν καταφέρει να διαφύγει από τη χώρα το Νοέμβριο του 1973. Ταξιδεύει στην Κούβα, στην Ισπανία και τη Γαλλία, από όπου, εξόριστος πλέον, υπερασπίζεται τα πιστεύω του και στηλιτεύει την πολιτική κατάσταση στη Χιλή, με όπλο του την κάμερα.

Στα ντοκιμαντέρ Χιλή, η επίμονη μνήμη (1997) και Χιλή, ένας γαλαξίας προβλημάτων (2010), ο Γκουσμάν θέτει ερωτήματα που σχετίζονται με τη μνήμη και τη διαρκή προσπάθεια ενός λαού να επουλώσει τα τραύματα του παρελθόντος, ενώ Η υπόθεση Πινοσέτ (2001), με αφορμή τη σύλληψη του Πινοσέτ στο Λονδίνο, δίνει φωνή στα ίδια τα θύματα που επέζησαν για να καταθέσουν ενώπιον των αρχών όσα βίωσαν.

Το ντοκιμαντέρ Σαλβαδόρ Αλιέντε (2004), σε πρώτο πρόσωπο, αποτίνει φόρο τιμής στο χιλιανό πολιτικό και την ίδια στιγμή συνιστά μια εξομολόγηση του Γκουσμάν για την επιρροή που άσκησε η προσωπικότητα του Αλιέντε στη ζωή του. Εκτός από δικό του και αρχειακό υλικό, στην ταινία για τον Αλιέντε, ο κινηματογραφιστής χρησιμοποιεί και πλάνα που είχε γυρίσει ο Γιόρις Ίβενς, απ’ τους θεμελιωτές της τέχνης του ντοκιμαντέρ, συνθέτοντας, το πιο προσωπικό του ίσως έργο.

Εξίσου πολιτική, ωστόσο με διαφορετικό θεματικό άξονα είναι η ταινία του σκηνοθέτη, Ο σταυρός του νότου (1992), στην οποία θίγει ζητήματα θρησκείας, πνευματικότητας και μύθων, όπως αυτά εμφανίζονται στη Λατινική Αμερική. «Μου αρέσει αυτή η ταινία γιατί είναι η περιγραφή ενός τελετουργικού το οποίο δεν μπορώ να εξηγήσω», αναφέρει ο ίδιος ο Γκουσμάν. Και συμπληρώνει: «Δεν είναι ένα παιδαγωγικό φιλμ, αλλά ένα μείγμα ιστορίας και θρησκευτικού στοχασμού».

Το 2010, ο Γκουσμάν υπογράφει το ντοκιμαντέρ, Νοσταλγώντας το φως (2010), την πιο ώριμη στιγμή της φιλμογραφίας του, ένα υπαρξιακό δοκίμιο, στο οποίο αναμοχλεύει με ποιητική διάθεση, όλα όσα τον συγκινούν και τον παρακινούν ως άνθρωπο και ως δημιουργό. Αναμφισβήτητα, ένα πολιτικό σχόλιο για τα «φαντάσματα» που κληρονόμησε στη Χιλή το καθεστώς Πινοσέτ, το Νοσταλγώντας το φως, ταξιδεύει στο χώρο – στην έρημο Ατακάμα – και το χρόνο, συνδέοντας τις αρχές της αστρονομίας και της αρχαιολογίας με κοινό παρονομαστή την ανθρώπινη ύπαρξη.

Αδιάκοπος υπηρέτης του σινεμά τεκμηρίωσης, όταν δεν κινηματογραφεί, ο Γκουσμάν διδάσκει την τέχνη του ντοκιμαντέρ σε πανεπιστήμια στην Ευρώπη και τη Λατινική Αμερική, ενώ έχει ιδρύσει και το Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ του Σαντιάγκο. Το έργο του, συμπορεύεται με την Ιστορία, εξελίσσεται και εμπνέει τόσο τους θεατές, όσο και την επόμενη γενιά δημιουργών.

Οι πολλαπλές όψεις της κρίσης, η φύση και η παράδοση ως καταφύγιο του σύγχρονου ανθρώπου, τα παρασκήνια της πολιτικής, τα διδάγματα της Ιστορίας και πορτραίτα ελκυστικών προσωπικοτήτων, κυριαρχούν στα ελληνικά ντοκιμαντέρ που συμμετέχουν στο επετειακό 15ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης – Εικόνες του 21ου αιώνα. Συνολικά 58 ελληνικές ταινίες, τόσο στο διεθνές πρόγραμμα, όσο και στο ελληνικό πανόραμα, καταγράφουν την πραγματικότητα με τόλμη και προτείνουν μια εναλλακτική θέασή της.

Συνέπειες της κρίσης
Μια αλληγορία για τη σύγχρονη Ελλάδα, το ντοκιμαντέρ «Στο λύκο», των Χριστίνας Κουτσοσπύρου και Αράν Χιούζ, καταγράφει τις δραματικές επιπτώσεις της κρίσης στην απομονωμένη ελληνική ύπαιθρο, ενώ μια πιο αισιόδοξη προσέγγιση στην κρίση επιλέγει η ταινία Living in Interesting Times των Μάσιμο Πιτσοκάρο και Ελισάβετ Λαλουδάκη. Τις περιπέτειες ενός σύγχρονου έλληνα καουμπόη στη Μεσσηνία αφηγείται ο Κίμωνας Τσακίρης στο ντοκιμαντέρ Ομορφιές και δυσκολίες (Μίτσιγκαν). Οι παράπλευρες απώλειες της κρίσης αναδεικνύονται μαχητικά στα ιδιαιτέρως επίκαιρα ντοκιμαντέρ Άπληστον κέρδος του Γιάννη Καρυπίδη και Εξάντας: Ο θησαυρός της Κασσάνδρας του Γιώργου Αυγερόπουλου, τα οποία πραγματεύονται την εκμετάλλευση χρυσού στα ορυχεία της Β. Χαλκιδικής.
thisauros-kassandras
Επιστροφή στη φύση
Έναν διαφορετικό τρόπο ζωής, με κεντρικό άξονα τη φύση, ασπάζονται οι ήρωες των ταινιών Εργαστήρι αιώνων του Βαγγέλη Ευθυμίου με φόντο τις Πρέσπες, Οι αθάνατοι στο νοτιότερο άκρο της Ευρώπης των Γιώργου Μουστάκη και Νίκου Labot που διαδραματίζεται στη Γαύδο, καθώς και Little Land του Νίκου Νταγιαντά, με πρωταγωνιστές ένα ζευγάρι που ξεκινά μια νέα ζωή στην Ικαρία. Το ντοκιμαντέρ Σκάπετα του Μένιου Καραγιάννη παρακολουθεί την καθημερινότητα του μοναδικού κατοίκου ενός χωριού, ενώ η ταινία Το παλατάκι των Αορίων του Βασίλη Παναγιωτακόπουλου εστιάζει στην αναβίωση ενός ορεινού παραδοσιακού οικισμού στην Κρήτη.

Καλλιτεχνικές διαδρομές
Σε μουσικές περιπλανήσεις στην Ελλάδα και στον κόσμο μας προσκαλούν οι ταινίες OST-Original Soundtrack του Φάνη Λογοθέτη, Το κλεμμένο μας τσίρκο των Χρήστου Πανάγου και Κώστα Μακρινού με θέμα τους Active Member, Μουσικό χωριό του Ανδρέα Σιαδήμα και Camino musical: 9 dias musica galega της Ευηρούλας Δούρου. Παράλληλα, το ντοκιμαντέρ Black Box του Γεράσιμου Ρήγα «εισβάλλει» στα παρασκήνια μιας θεατρικής παράστασης, το Φωνές από το υπόγειο του Γιάννη Χαριτίδη καταγράφει την ελληνική underground καλλιτεχνική σκηνή του 70, ενώ το Οπτική γωνία: Photoville του Νίκου Πανουτσόπουλου μυεί το θεατή στην τέχνη της φωτογραφίας.

Μετανάστευση
Έλληνες πρόσφυγες αφηγούνται τις συγκλονιστικές, προσωπικές ιστορίες τους από τη Μικρά Ασία και την Κωνσταντινούπολη μέχρι τις Ηνωμένες Πολιτείες, στα ντοκιμαντέρ Με την ψυχή στο στόμα της Κυριακής Μάλαμα, Η αλησμόνητος Αρετσού Κωνσταντινουπόλεως του Γρηγόρη Οικονομίδη και Ταξισυνειδησία – Η άγνωστη ιστορία του ελληνικού ριζοσπαστισμού του Κώστα Βάκκα. Μια σύγχρονη όψη της μετανάστευσης παρουσιάζουν τα ντοκιμαντέρ Μια τυχαία συνάντηση του Σπύρου Αμοιρόπουλου και Roughcut της Ελιάνας Αμπραβανέλ.

Ιστορική μνήμη
Η Ιστορία διδάσκει, παρηγορεί και προβληματίζει στα ντοκιμαντέρ Νεοναζί, το ολοκαύτωμα της μνήμης του Στέλιου Κούλογλου, Ενθύμιον Θεσσαλονίκης του Γιώργου Μπότσου, Γράμμος, το βουνό της ήττας της Γιάννας Ευαγγελίδου και Το χρονικό μιας καταστροφής των Χρύσας Τζελέπη και Άκη Κερσανίδη. Παράλληλα, το ντοκιμαντέρ Τραντέλλενοι του Ηλία Ιωσηφίδη αναφέρεται στις ποντιακές μνήμες και παραδόσεις, ενώ η ταινία Οι δρόμοι έχουν τη δική τους ιστορία – Οδός Πειραιώς του Λεωνίδα Βαρδαρού συνενώνει το ιστορικό παρελθόν με το αστικό τοπίο.

Ζητήματα πολιτικής
Η σύγχρονη πολιτική εμπνέει τους έλληνες δημιουργούς: Ο Μάρκος Γκαστίν παρακολουθεί τέσσερις Έλληνες πολιτικούς στο ντοκιμαντέρ Δημοκρατία, ο δρόμος του σταυρού, ενώ το ντοκιμαντέρ Ένα βήμα μπροστά του Δημήτρη Αθυρίδη ακολουθεί τον Γιάννη Μπουτάρη πριν την εκλογή του στη δημαρχία της Θεσσαλονίκης. Την έκρυθμη πολιτική κατάσταση στη Γάζα αποτυπώνει η ταινία Ελεύθεροι χαρταετοί του Διαμαντή Παπαδόπουλου.

Πορτραίτα
Ξεχωριστές προσωπικότητες της καλλιτεχνικής ζωής γοητεύουν το θεατή, μέσα από τα ντοκιμαντέρ Μια ζωή σαν σινεμά-Ντίνος Κατσουρίδης της Ισαβέλλας Μαυράκη, Anaparastasis: Η ζωή και το έργο του Γιάννη Χρήστου (1926-1970) του Κωνσταντίνου Ζουλιάτη, Για την αποκατάσταση του μαύρου. Κατερίνα Γώγου του Αντώνη Μποσκοΐτη, Σταύρος Κουγιουμτζής «Μια καληνύχτα πες μου» του Τηλέμαχου Κοεμτζόπουλου, Welcome to the Show (Η μουσική κληρονομιά του Παύλου Σιδηρόπουλου) των Αλέξη Πόνσε και Κώστα Πλιάκου, Οπτική γωνία: Ο ξένος – Γιώργος Δεπόλλας του Σταύρου Ψυλλάκη και Άννα Βιχ – Φωτογράφος του Σταύρου Καπλανίδη. Στην ταινία Μια μέρα από τη ζωή του Θάνου Λίποβατς ο Παναγιώτης Κράββαρης σκιαγραφεί το προφίλ του διανοούμενου και καθηγητή Θάνου Λίποβατς. Ο Μενέλαος Καραμαγγιώλης στις Συναντήσεις με αξιοσημείωτους ανθρώπους: Έξω από τα δόντια παρουσιάζει τον χειμαρρώδη αθλητικογράφο Γιώργο Γεωργίου, ενώ η Κλεώνη Φλέσσα στο ντοκιμαντέρ Ες αύριον τα σπουδαία: Πορτραίτα του αύριο «Δημήτρης Καρατζάς» συνθέτει το πορτραίτο του θεατρικού σκηνοθέτη Δημήτρη Καρατζά.

Σύγχρονοι ήρωες
Άνθρωποι της διπλανής πόρτας που ξεπερνούν με το δικό τους τρόπο τα ανθρώπινα όρια πρωταγωνιστούν σε ντοκιμαντέρ του 15ου ΦΝΘ. Η ζωή αλλάζει δραματικά για έναν νεαρό γιατρό που πάσχει από ανίατη ασθένεια στο ντοκιμαντέρ Δημήτρης Παπαδούλης-Το πολλαπλό δώρο της Στέλλας Αλισάνογλου. Στην ταινία Ες αύριον τα σπουδαία: Μια μικρή άγνωστη μαθήτρια του Μιχάλη Λυκούδη, μια νεαρή βιολόγος διαπρέπει στο εξωτερικό, ενώ το Celtman του Τζώρτζη Γρηγοράκη καταγράφει την υπερπροσπάθεια ενός αθλητή μεγάλων αποστάσεων. Ελπίδα σε όσους τη χρειάζονται, δίνουν, ένας ιερέας στην ταινία Ιχνηλατώντας: ο φάρος του κόσμου των Κατερίνας Καραγιάννη και Δημήτρη Κιτσικούδη και το προσωπικό μιας μη κυβερνητικής οργάνωσης στο Seeds of Hope του Γιώργου Γκιούλη.

Έφηβοι και social media
Στους εφήβους εστιάζει η ταινία School-tube του Λευτέρη Χαρίτου, ενώ το βλέμμα στο μέλλον μέσα από τα social media στρέφει το ντοκιμαντέρ Ακολούθησέ με. Εξερευνώντας το twitter του Μανώλη Ανδριωτάκη.

Ανθρώπινες ιστορίες
Διαχρονικές, αυθεντικές αξίες ζωής που επιβιώνουν σε πείσμα των καιρών αναδεικνύονται στην ταινία Ο μανάβης του Δημήτρη Κουτσιαμπασάκου, ενώ τη διασύνδεση με παραδόσεις που χάνονται ανιχνεύουν οι ταινίες Αθηνά εκ του μηδενός του Φοίβου Κοντογιάννη και Μαρί Ναξάκη, η τέχνη της σφακιανής δεσιάς των Κώστα Νταντινάκη και Μαρίας Γερακάκη. Μια τρυφερή ανθρώπινη σχέση εκτυλίσσεται με φόντο τη Νέα Ορλεάνη στο ντοκιμαντέρ They Glow in the Dark του Παναγιώτη Ευαγγελίδη, ενώ το Food for Love της Μαριάννας Οικονόμου, με χιούμορ και ευαισθησία επικεντρώνεται στην ιδιαίτερη σχέση της Ελληνίδας μητέρας με τα παιδιά της. Στην καθημερινότητα των νάνων στην Ισπανία διεισδύει η ταινία Από κάτω χαμηλά των Χριστίνας Πιτούλη και Μιγκέλ Ιλάρι, τα θρυλικά Μάταλα αναβιώνουν στο ντοκιμαντέρ Hippie-Hippie Matala! Matala! του Γιώργου Βαρελά, ενώ στη Θεσσαλονίκη διαδραματίζονται οι ταινίες Πρωΐ του Δημήτρη Βρακά, Σπουδή μνήμης της Τάνιας Χατζηγεωργίου και Το μασάζ της Λάρα Κρίστεν.

Το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ, θα διεξαχθεί από τις 15 έως τις 24 Μαρτίου και γιορτάζει τα 15 του χρόνια στις αίθουσες Ολύμπιον, Παύλος Ζάννας, Τζον Κασσαβέτης, Σταύρος Τορνές, Φρίντα Λιάππα και Τώνια Μαρκετάκη.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

w

Σύνδεση με %s