A Respectable Family – Massoud Bakhshi (2012) [Κριτική]

A Respectable Family (2012) 02
Ο Arash, είναι ένας Ιρανός ακαδημαϊκός που ζει στη Δύση. Μετά από 22 χρόνια επιστρέφει στην πατρίδα του για να διδάξει στο Σιράζ, μία πόλη μακριά από την Τεχεράνη, όπου ζει η μητέρα του. Εκεί, βρίσκεται εγκλωβισμένος σε μια δίνη από οικογενειακές και οικονομικές ίντριγκες, ενώ ανακαλύπτει ξανά μια χώρα που λειτουργεί με κώδικες πλέον άγνωστους σε αυτόν. Με τον θάνατο του πατέρα του, μαθαίνει τα μυστικά της «αξιοπρεπούς οικογένειάς» του και τότε αναγκάζεται να κάνει τις επιλογές του.

Ο Σκηνοθέτης, Massoud Bakhshi, μιλώντας για την ταινία του, αναφέρει χαρακτηριστικά: «Σε αυτήν την ταινία συνυπάρχουν διάφορες αφηγηματικές προσεγγίσεις γιατί αγαπώ ιδιαίτερα την ικανότητα του σύγχρονου κινηματογράφου να παντρεύει διαφορετικά είδη. Η «Αξιοπρεπής Οικογένεια», ακολουθεί τη δομή μιας ταινίας εγκλήματος, ενός θρίλερ. Μου αρέσει πολύ το Γαλλικό και το Αμερικάνικο φιλμ νουάρ. Έχω δεχθεί επιρροές και αντλώ έμπνευση από ταινίες όπως αυτές του Jean-Pierre Melville ή το Νέο Κύμα. Η ίντριγκα που ορίζει την πορεία του Arash, του κεντρικού ήρωα, είναι το προοδευτικό ξεδίπλωμα μιας σειράς μυστικών και δολοπλοκιών. Μια άλλη γραμμή της αφήγησης είναι εμπνευσμένη από τις ταινίες που πραγματεύονται «οικογενειακά δράματα» και κυρίως από τον Ιταλικό Νέο-ρεαλισμό. Το δράμα λαμβάνει χώρα μέσα στην οικογένεια. Αυτές οι γραμμές μπλέκονται, αλληλοσυμπληρώνονται, διασταυρώνονται. Σε αυτές προστίθενται, όταν ανακαλείται το παρελθόν που έζησε ο Arash, κινηματογραφικά αρχεία από τον πόλεμο. Αυτό με παθιάζει ακόμα περισσότερο μιας και προέρχομαι από το ντοκιμαντέρ. Εξάλλου, όταν ξεκίνησα την ταινία, είπα στο συνεργείο και στους ηθοποιούς ότι θα γυρίζαμε ντοκιμαντέρ. Έμειναν έκπληκτοι με τη λέξη «ντοκιμαντέρ» – ειδικά οι ηθοποιοί: «Μα, εμείς δουλεύουμε στη μυθοπλασία». Τους απάντησα ότι δεν μπορώ να δω τον κινηματογράφο αλλιώς. Όταν κάνεις ένα ντοκιμαντέρ πιστεύεις την Ιστορία. Κατά τη συγγραφή του σεναρίου, έψαχνα αδιάλειπτα, για κάθε χαρακτήρα, κάθε λεπτομέρεια, κάθε άγνωστη πτυχή, μια σύνδεση με την πραγματικότητα. Έψαχνα στη ζωή μου, στους φίλους μου, στην οικογένειά μου… Συνέδεσα κάθε χαρακτήρα και κάθε γεγονός με κάποιο πραγματικό πρόσωπο. Πρώτος εγώ οφείλω να πιστέψω τη δική μου ιστορία.»
A Respectable Family (2012) 03
Η ταινία «Μια Αξιοπρεπής Οικογένεια» (A Respectable Family / Yek Khanevadeh-e Mohtaram) του Μασούντ Μπακσί, με αρκετά αυτοβιογραφικά στοιχεία στη σύνθεση της, πραγματεύεται τη ζωή ενός καθηγητή, που γυρίζει στην πατρίδα του. Στοιχεία ντοκιμαντέρ, πλέκονται με εκείνα ενός πολιτικού θρίλερ, με φόντο την επανάσταση του 1977 στην Περσία. Ο ήρωας μας, έρχεται αντιμέτωπος τόσο με το προσωπικό του οικογενειακό δράμα, όσο και με τη δίνη του αυταρχικού καθεστώτος, και από συνειδητή επιλογή του πια, αποφασίζει να παραμείνει και να το αντιμετωπίσει…

«Στο Ιράν δεν έχουμε κάποια λέξη για τη λογοκρισία. Έχουμε την επιτήρηση», δηλώνει ο Ιρανός σκηνοθέτης Massoud Bakhshi. Στο παρελθόν, έχει βραβευτεί για τα ντοκιμαντέρ του και εδώ μας παρουσιάζει την πρώτη του μεγάλου μήκους ταινία μυθοπλασίας, με τον δηκτικό τίτλο «Μια Αξιοπρεπής Οικογένεια» (A Respectable Family).
A Respectable Family (2012) 04
Ως γνήσιος εκπρόσωπος της ιδιαίτερης και δημοφιλούς, στα διεθνή φεστιβάλ, κινηματογραφικής σκηνής του Ιράν, ο Bakhshi εμπνέεται από τη θεσμοθετημένη διαφθορά της πατρίδας του και διηγείται μια πραγματική, προσωπική ιστορία. Μπορεί η πλοκή της ταινίας να διαδραματίζεται σε διάστημα μερικών ημερών, η ιστορία της όμως ξεκινά από την επανάσταση του 1977, συνεχίζει κατά τη διάρκεια του πολέμου και καταλήγει στο σήμερα, στην τωρινή εμπειρία της πολυτάραχης Τεχεράνης.

Εγκιβωτίζοντας στη ροή της ιστορίας μνήμες της τραυματικής παιδικής του ηλικίας, αρχειακό υλικό και πλάνα μέσα από μισάνοιχτες πόρτες, αντανακλάσεις και καθρέφτες ο σκηνοθέτης στήνει έναν λεπτομερή καμβά της οικογένειάς του ως μια κλειστοφοβική μικρογραφία της πατρίδας του. Με όχημα τη θητεία του στο ντοκιμαντέρ, ο Bakhshi δεν καταφεύγει ποτέ σε περίτεχνα πλάνα, αλλά αφήνει την ιστορία να αναβλύσει από διαφορετικές πηγές με τη φυσικότητα και τον αυθορμητισμό μίας πραγματικής ιστορίας. Η ταινία, αξίζει να σημειώσουμε, ότι συμμετείχε το 2012 στο «Δεκαπενθήμερο των Σκηνοθετών» των Καννών.
A Respectable Family (2012) 05
«Ο κεντρικός χαρακτήρας, ο Arash, δεν φέρει τυχαία το όνομα ενός ήρωα της προφορικής ιρανικής παράδοσης, του Arash l Archer, τον οποίο ο θρύλος θέλει να θυσιάστηκε για να σώσει την πατρίδα. Ο Arash δεν είναι ένας «εξόριστος»: έφυγε όταν ήταν έφηβος για να σπουδάσει, έμεινε μακριά από το Ιράν 22 χρόνια, και επιστρέφει για να διδάξει κάποιους μήνες στο Πανεπιστήμιο του Σιράζ. Στην ταινία οι περιπέτειές του μεταξύ Σιράζ και Τεχεράνης εκτυλίσσονται σε λιγότερο από μια βδομάδα και η ταινία είναι σχεδόν εξολοκλήρου δοσμένη από τη ματιά του, ενώ περιλαμβάνει, σε φλας μπακ, τις παιδικές του αναμνήσεις που μας δίνουν μια άλλη χρονική διάσταση. Χρησιμοποίησα αυτό το διπλό χρόνο για να δώσω περισσότερη ένταση στο σενάριο και για να τονίσω ακόμα πιο πολύ το ερώτημα στο οποίο τελικά ο Arash πρέπει να δώσει μια απάντηση: να μείνει ή να φύγει; Όπου κι αν στρέψει το βλέμμα του, ο Arash βλέπει σκηνές βίας, στους δρόμους της Τεχεράνης, στην εθνική οδό, παντού στην πόλη… αυτές οι σκηνές καθημερινής βίας ή κτηνωδίας τον περιβάλλουν ασταμάτητα. Ο Arash βλέπει τα σημάδια της βίας στην καθημερινότητά του χωρίς να κάνει τίποτα. Ρωτάει τους φοιτητές του: «Τι μπορώ να κάνω;» Οι φοιτητές απαντούν: «Να μας βοηθήσετε.» Και είναι μόνο στο τέλος της ταινίας που βλέπουμε το πρώτο και μοναδικό γκρο πλαν στο πρόσωπο του Arash: περνάει δίπλα από τους φοιτητές, κάτω από τον ήλιο, προς το Μνημείο της Ελευθερίας στην Τεχεράνη. Έχει αποκτήσει συνείδηση της ταυτότητάς του, αποτινάσσεται τις αμφιβολίες και τη δυσπιστία του, είναι σίγουρος για τον εαυτό του. Όπως οι νέοι που επιλέγουν να χτίσουν το μέλλον αυτής της χώρας αντί να επιλέξουν μια «καλύτερη ζωή» στο εξωτερικό. Το ζήτημα της «ιρανικής ταυτότητας», αυτό που σημαίνει στις μέρες μας το να είσαι Ιρανός, είναι το κεντρικό ζήτημα της σύγχρονης νεολαίας στο Ιράν. Αυτό απασχολεί και τον πρωταγωνιστή», δηλώνει χαρακτηριστικά, ο σκηνοθέτης της ταινίας, Massoud Bakhshi.

Μέσα στο απίστευτο μελίσσι δημιουργίας του Ιρανικού Κινηματογράφου, ο Massoud (γεννημένος το 1972 στην Τεχεράνη) κατέχει μια ξεχωριστή θέση. Η δυναμική και η πρωτοτυπία των ντοκιμαντέρ του, που περνούν από τον βαθύ προβληματισμό Identification of a Woman (1999) στο πιο οξύ και με καυστικό χιούμορ «Tehran has no more Pomegranates! (2007), ενώ η πρώτη του δοκιμή στην μυθοπλασία, το μικρού μήκους Bagh Dad Bar Ber (2008) αποκαλύπτουν ένα αδιαμφισβήτητο ταλέντο. To «A Respectable Family», αποτελεί την πρώτη του ταινία μυθοπλασίας μεγάλου μήκους.

Έτος: 2012 | Xώρα: Ιράν | Διάρκεια: 90 λεπτά | Σκηνοθεσία: Massoud Bakhshi | Σενάριο: Massoud Bakhshi | Παίζουν: Babak Hamidian, Mehrdad Sedighian, Mehran Ahmadi

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

w

Σύνδεση με %s