«Περσόνα»: Μία μινιμαλιστική σπουδή στην γυναικεία ψυχοσύνθεση από τον Ίνγκμαρ Μπέργκμαν

Persona 00
Το 1966, ο κατά πολλούς, κορυφαίος σκηνοθέτης όλων των εποχών, Ίνγκμαρ Μπέργκμαν, παρουσιάζει την ταινία του «Περσόνα». Πρωταγωνιστούν μόνο δύο ηθοποιοί. Οι εξαιρετικές, Λιβ Ούλμαν και Μπίμπι Άντερσον. Ένα μνημειώδες έργο στην Ιστορία της Έβδομης Τέχνης, το οποίο κυκλοφορεί σε επανέκδοση, δίνοντας μας την ευκαιρία να την απολαύσουμε στην μεγάλη οθόνη.

Η ταινία «Περσόνα / Persona» του Ίνγκμαρ Μπέργκμαν, αποτελεί μία αριστουργηματική μινιμαλιστική σπουδή πάνω στη γυναικεία φύση, την ψυχολογία της χαμένης ταυτότητας, αλλά και την ουσία της ανθρώπινης ύπαρξης.

Έχοντας ουσιαστικά στο πλευρό του δύο από τις αγαπημένες του πρωταγωνίστριες, ο Σουηδός σκηνοθέτης, μας δίνει απλόχερα ένα αυθεντικό κινηματογραφικό αριστούργημα. Μπίμπι Άντερσον και Λιβ Ούλμαν, συνοδευόμενες από την υπέροχη φωτογραφία του Σβεν Νύκβιστ, συνθέτουν ένα εικαστικό αποτέλεσμα που όμοιο του δύσκολα θα ξανασυναντήσουμε στην μεγάλη οθόνη.

Persona 02

Ο ίδιος o Μπέργκμαν, θα πει χαρακτηριστικά για την «Περσόνα» του:
«Η ταινία αυτή μου έσωσε τη ζωή. Και αποτελεί τα όρια στα οποία θα μπορούσε να φτάσει η διάνοιά μου…»

Η ηθοποιός Ελίζαμπεθ Βόγκλερ (Λιβ Ούλμαν), παντρεμένη και με έναν μικρό γιο, καταρρέει κατά τη διάρκεια μιας παράστασης της Ηλέκτρας. Στη συνέχεια καταφεύγει στη σιωπή και την απομόνωση από τον υπόλοιπο κόσμο. Η νοσοκόμα που την περιποιείται, η Άλμα (Μπίμπι Άντερσον), τη συνοδεύει στο παραθαλάσσιο σπίτι της γιατρού της, για να βελτιωθούν οι συνθήκες ανάρρωσης της.

Persona 03

Η Άλμα προσπαθεί συνεχώς να διαλευκάνει ποιος είναι ο λόγος που η Ελίζαμπεθ έχει επιλέξει τη σιωπή – η οποία μετατρέπεται σιγά σιγά σε κατατονία – μιας και πιστεύει ότι διαθέτει ένα είδος «εσωτερικής δύναμης» που την έχει ωθήσει στην συγκεκριμένη της επιλογή. Παρότι εντελώς αντίθετοι χαρακτήρες, μια περίεργη όσμωση θα δημιουργηθεί ανάμεσα στις δύο γυναίκες.

Επειδή ο γιατρός που παρακολουθούσε την Ελίζαμπεθ έχει απαγορεύσει τις επισκέψεις, η Άλμα μιλάει συνεχώς στην Άλμα προσπαθώντας να της εκμαιεύσει λεπτομέρειες της ζωής της. Οι μέρες κυλούν και η Άλμα προκειμένου να κάνει την Ελίζαμπεθ να αντιδράσει, της μιλάει διαρκώς, χωρίς ποτέ να λαμβάνει απάντηση και σύντομα θα αρχίσει να της εξομολογείται όλα της τα μυστικά, ακόμα και τις πιο μύχιες σκέψεις της.

Persona 04

Σε ολόκληρη την ιστορία της Έβδομης Τέχνης, εάν υπήρξε ένας σκηνοθέτης που κατάφερε να αποκρυπτογραφήσει επί της μεγάλης οθόνης, τη μαγεία, αλλά και την πολυπλοκότητα της γυναικείας ψυχοσύνθεσης, τότε αυτός σίγουρα είναι ο σπουδαίος Σουηδός καλλιτέχνης, Ίνγκμαρ Μπέργκμαν.

Η ταινία «Περσόνα / Persona» – που στην Ελλάδα έχει προβληθεί και με τον τίτλο: «Έρωτας Χωρίς Φραγμούς» – αποτελείται από ένα μικρό αλλά ιδιαίτερα αξιόλογο καστ. Μόνο πέντε ηθοποιοί κάνουν την εμφάνισή τους μπροστά από την κάμερα του Μπέργκμαν. Ξεχωρίζουν βέβαια η Μπίμπι Άντερσον και η Λιβ Ούλμαν, καθώς είναι και οι μόνες που εμφανίζεται για περισσότερο από ένα λεπτό. Η μουσική επένδυση του Λαρς Γιόχαν Βέρλε είναι εξαιρετική και σε ορισμένες σκηνές στοιχειώνει τον θεατή.

Persona 05

Ο χαρακτήρας της Ούλμαν λέει μόνο δεκατέσσερις λέξεις καθ’ όλη τη διάρκεια της ταινίας, σε αντίθεση με την Άντερσον, η οποία μιλάει ακατάπαυστα. Μάλιστα, μεταξύ των άλλων έχει δύο εξαιρετικούς μονολόγους. Αυτόν που περιγράφει το ερωτικό όργιο με τους αγνώστους στην παραλία και αυτόν που αναφέρεται στο μωρό της Ελίζαμπεθ.

Περσόνα (Persona), είναι η λατινική λέξη που όριζε τις μάσκες, πίσω από τις οποίες οι ηθοποιοί της αρχαιότητας έκρυβαν τα πρόσωπα τους, ώστε να εμφανιστούν στην σκηνή ταυτισμένοι με τον ρόλο που υποδήλωνε το προσωπείο τους.

Persona 07

Τα σκηνικά, τα κοστούμια και το μακιγιάζ είναι ελάχιστα, ενώ ο Μπέργκαμν κινηματογραφεί για άλλη μια φορά με εξαιρετικό τρόπο, χρησιμοποιώντας ιδανικές γωνίες λήψης. Με χρήση μακρινών αλλά και πολύ κοντινών πλάνων, πάνω στα αγγελικά πρόσωπα των δύο πανέμορφων και εκφραστικών πρωταγωνιστριών του.

Persona 06

Έχουν περάσει αρκετά χρόνια από τότε που είδα στην μεγάλη οθόνη την ταινία «Περσόνα» (Persona – 1966), για πρώτη φορά. Μία μοναδική εμπειρία θέασης. Συγκλονισμένος, επανήλθα από τότε αρκετές φορές και σε τακτά χρονικά διαστήματα, για να την απολαύσω, έστω και σε διαφορετικά φορμάτ. Όμως, όσες φορές και να παρακολουθήσεις το αριστούργημα του Μπέργκμαν, πάντα θα ανακαλύψεις κάτι το καινούργιο.

Persona 01

Είναι σαν ένας πίνακας ζωγραφικής, που ανεξάρτητα από το πόσες φορές κι αν τον μελετήσεις, αν κοιτάξεις προσεκτικά, θα ανακαλύψεις μία καινούργια οπτική γωνία, ένα νέο ερέθισμα και μία συγκίνηση μου μόνο η Τέχνη στο σύνολο της μπορεί πραγματικά να σου προσφέρει. 52 χρόνια μετά την πρώτη κυκλοφορία της, είναι ταινίες όπως η «Περσόνα», για τις οποίες αξίζει ο Κινηματογράφος να λογίζεται ως η Έβδομη Τέχνη…

Περσόνα / Persona
Σκηνοθεσία – Σενάριο: Ίνγκμαρ Μπέργκμαν
Πρωταγωνιστούν: Μπίμπι Αντερσον, Λιβ Ούλμαν, Γιόργκεν Λίντστρομ, Γκούναρ Μπιόρνστραντ, Μαργκαρέτα Κρουκ
Φωτογραφία: Σβεν Νίκβιστ
Μοντάζ: Ούλα Ρίγκε
Μουσική: Λαρς ΓΙόχαν Βέρλε
Έτος Παραγωγής: 1966
Χώρα Παραγωγής: Σουηδία
Φορμάτ: Ασπρόμαυρο
Διάρκεια: 83 λεπτά

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s