«Το Παρίσι του Σουλεϋμάν»: Ο Μπορίς Λοζκίν παραδίδει με τη διαδικασία του κατεπείγοντος μία ταινία φόρο τιμής στο Σινεμά των Αδερφών Νταρντέν & με φόντο την μεταναστευτική κρίση καταθέτει ένα σπουδαίο έργο κοινωνικού ρεαλισμού

Καθώς κάνει πετάλι στους δρόμους του Παρισιού για να παραδώσει γεύματα, ο Σουλεϊμάν επαναλαμβάνει την ιστορία του. Σε δύο μέρες, πρέπει να περάσει τη συνέντευξη για την αίτηση ασύλου, το πολυπόθητο εισιτήριο για να αποκτήσει έγγραφα. Αλλά ο Σουλεϊμάν δεν είναι έτοιμος. Με φόντο την μεταναστευτική κρίση ο Μπορίς Λοζκίν καταθέτει μία σπουδαία ταινία κοινωνικού ρεαλισμού.

«Για μένα, το να κάνω ταινίες σήμαινε πάντα να ξεφεύγω από τις ταμπέλες του τι θα έπρεπε να είμαι και τι υποτίθεται ότι θα έπρεπε να αφηγούμαι, να προβάλλομαι σε άλλες ζωές πέρα από τη δική μου. Τα τελευταία χρόνια, ήθελα να δημιουργήσω μια ταινία για αυτούς τους διανομείς με ποδήλατο που διασχίζουν την πόλη με τις γαλαζοπράσινες ή έντονα κίτρινες τσάντες τους, φέρνοντας το λογότυπο της εφαρμογής για την οποία εργάζονται, τόσο ορατοί και όμως εντελώς αόρατοι – οι περισσότεροι είναι χωρίς χαρτιά. […] Ο «άλλος» στην ταινία, είμαστε εμείς: ο βιαστικός εργαζόμενος που παραγγέλνει το μπέργκερ του, ο περαστικός που διαμαρτύρεται όταν τον σκουντούν οι διανομείς με ποδήλατο, η δημόσια υπάλληλος που στέκεται απέναντι στον Σουλεϊμάν.» – Μπορίς Λοζκίν

Η ιστορία του Σουλεϊμάν μοιάζει εκ πρώτης όψεως με μια ιστορία σαν όλες τις άλλες. Την ιστορία τόσων και τόσων εκτοπισμένων μεταναστών που πασχίζουν να επιβιώσουν σε μητροπόλεις της Δύσης, κάνοντας δουλειές του ποδαριού ενώ περιμένουν τη σειρά τους για να κάνουν αίτηση για άσυλο, ανώνυμοι μεταξύ ανωνύμων, χωρίς γλώσσα και χωρίς φωνή.

Όμως το κινηματογραφικό πορτρέτο του Σουλεϊμάν, ενός νεαρού άνδρα από τη Γουινέα που βγάζει τα προς το ζην παραδίδοντας φαστ φουντ με το ποδήλατό του, δεν είναι μία ταινία σαν όλες τις άλλες.

Επιστρατεύοντας μη επαγγελματίες ηθοποιούς (συμπεριλαμβανομένου του συγκλονιστικού πρωταγωνιστή, μετανάστη πρώτης γενιάς)· συνεργαζόμενος με κοινωνικούς λειτουργούς και κυβερνητικές ενώσεις προστασίας ευάλωτων κοινωνικών ομάδων (όπως η γαλλική Ofpra, στην ηλεκτρισμένη σκηνή της συνέντευξης)· και κινηματογραφώντας την ίδια του την πόλη με τα μάτια του Άλλου, ο πολυβραβευμένος Παριζιάνος σκηνοθέτης Μπορίς Λοζκίν, παραδίδει με τη διαδικασία του κατεπείγοντος μια περίτεχνα απλή ταινία – φόρο τιμής στο Σινεμά των Αδερφών Νταρντέν.

«Για να γράψω την ταινία, ήθελα να ξεκινήσω από μια ισχυρή ντοκιμαντερίστικη βάση. Μαζί με την Αλίν Νταλμπίς, πρώην ντοκιμαντερίστρια και νυν υπεύθυνη κάστινγκ, συναντήσαμε διανομείς. Μας μίλησαν για το παρασκήνιο της δουλειάς τους: τις συγκρούσεις με τους κατόχους των λογαριασμών τους, τις απάτες που είχαν υποστεί, τις σχέσεις τους με τους πελάτες· μας μίλησαν για τις δυσκολίες εύρεσης στέγης και τις σχέσεις τους με άλλους διανομείς, συναδέλφους που δεν ήταν απαραίτητα φίλοι. Σε όλες τις αφηγήσεις τους, το θέμα των χαρτιών είχε μια ξεχωριστή θέση. Το είδα ιδιαίτερα με τους Γουινέζους. Σχεδόν όλοι ήταν ή είχαν υπάρξει αιτούντες άσυλο, και αυτή η αίτηση τους απασχολούσε συνεχώς, γιατί η απόκτηση ασύλου μπορεί να αλλάξει ριζικά τη ζωή τους. Το πραγματικό δράμα για έναν διανομέα δεν είναι πια να του κλέψουν το ποδήλατο, όπως στο «Ο Κλέφτης των Ποδηλάτων» (αν σου κλέψουν το ποδήλατο, αγοράζεις ένα καινούργιο την επόμενη μέρα στη Μπαρμπές). Το δράμα είναι να αποτύχει στη συνέντευξη για την αίτηση ασύλου.» – Μπορίς Λοζκίν

O Μπορίς Λοζκίν, απόφοιτος της École Normale Supérieure με διατριβή με θέμα «Κρίσεις και Ιστορία», αποφάσισε να εγκαταλείψει το πανεπιστήμιο μετά την ολοκλήρωση των σποδών του. Εγκατέλειψε τα βιβλία του και έφυγε για το Βιετνάμ, όπου είχε ζήσει παλιότερα και μιλούσε ήδη τη γλώσσα. Εκεί γύρισε δύο ντοκιμαντέρ, τα «Ceux qui restent» (2001) και «Les âmes errantes» (2005), αφηγήσεις της βιετναμέζικης πλευράς του αδιανόητου πένθους των ανδρών και των γυναικών που είδαν τη ζωή τους να διαλύονται από τον πόλεμο.

Στην πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του «Hope» (2014) αλλάζει ηπείρους για να βυθιστεί στην Αφρική των μεταναστών. Η ταινία παρουσιάστηκε στην Εβδομάδα Κριτικής των Καννών και απέσπασε δεκάδες βραβεία σε διεθνή φεστιβάλ (μεταξύ των οποίων και δύο βραβεία Valois στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Ανγκουλέμ). Το 2019 το «Camille» απέσπασε το Βραβείο Κοινού στο Φεστιβάλ του Λοκάρνο, καθώς και τα βραβεία Valois και Lumière για την καλύτερη ηθοποιό.

Η τρίτη ταινία του Μπορίς Λοζκίν, «Η Iστορία του Σουλεϊμάν», πραγματοποίησε την παγκόσμια πρεμιέρα της τον Μάιο του 2024, στο Διεθνές Κινηματογραφικό Φεστιβάλ των Καννών και συγκεκριμένα στο τμήμα «Ένα Κάποιο Βλέμμα», όπου κέρδισε τόσο το Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής, όσο και το Βραβείο Καλύτερης Ερμηνείας για τον συγκλονιστικό Αμπού Σανγκαρέ.

Στην Ελλάδα η ταινία παρουσιάστηκε για πρώτη φορά τον Νοέμβριο του 2024, στο 65ο Διεθνές Κινηματογραφικό Φεστιβάλ της Θεσσαλονίκης. Στη συνέχεια προβλήθηκε στο 25ο Φεστιβάλ Γαλλόφωνου Κινηματογράφου, παρουσία του σκηνοθέτη, όπου και κέρδισε το Βραβείο Καλύτερης Ταινίας στο Διαγωνιστικό Τμήμα της διοργάνωσης.

Αξίζει τέλος να σημειώσουμε ότι η ταινία έχει τιμηθεί με τέσσερα βραβεία Σεζάρ, ανάμεσά τους αυτά του Σεναρίου, καθώς και στις Κατηγορίες Καλύτερες Ά και ‘Β Ερμηνείας για τον Αμπού Σανγκαρέ και τη Νίνα Μερισσέ, αντίστοιχα.

«Σχεδόν όλοι οι ηθοποιοί της ταινίας είναι ερασιτέχνες, χωρίς καμία εμπειρία στην υποκριτική. Μαζί με την Αλίν Νταλμπίς, πραγματοποιήσαμε μια εκτεταμένη έρευνα, περπατώντας στους δρόμους του Παρισιού για να συναντήσουμε διανομείς. Εισχωρήσαμε στην κοινότητα των Γουινέζων και, τελικά, μέσω μιας οργάνωσης στην Αμιέν, γνωρίσαμε τον Αμπού Σανγκάρε, έναν 23χρονο νεαρό που είχε φτάσει στη Γαλλία επτά χρόνια νωρίτερα, όταν ήταν ακόμα ανήλικος. Το πρόσωπό του, η ομιλία του, η ένταση της παρουσίας του μπροστά στην κάμερα μας συγκλόνισαν από την πρώτη στιγμή. Ήταν αυτός που ψάχναμε.» – αναφέρει χαρακτηριστικά ο σκηνοθέτης και συμπληρώνει:

«Δεν υπάρχει μουσική στην ταινία. Αυτή ήταν η πρόθεσή μου από την αρχή. Χωρίς τεχνητά μέσα. Όχι για να περιορίσω την ταινία σε μια ντοκιμαντερίστικη αισθητική, αλλά γιατί ήθελα να αξιοποιήσω πλήρως την ηχητική παλέτα της πόλης: τις κόρνες και τις σειρήνες, τον εκκωφαντικό θόρυβο των RER, το βουητό των μηχανών. Η απουσία μουσικής μάς ανάγκασε να είμαστε πιο ριζοσπαστικοί στο μοντάζ: καμία θέση για κενές, όμορφες, ήρεμες στιγμές. Προχωράμε, κολλημένοι πάνω στον Σουλεϊμάν, με κομμένη την ανάσα, ασταμάτητα, μέχρι την τελική σκηνή που μας κλείνει στο μικρό, γυμνό γραφείο της Ofpra.»

Το Παρίσι του Σουλεϋμάν / L’Histoire de Souleymane / Souleymane’s Story
Σκηνοθεσία: Μπορίς Λοζκίν
Σενάριο: Μπορίς Λοζκίν, Ντελφίν Αγκού
Πρωταγωνιστούν: Αμπού Σανγκαρέ, Νίνα Μερισσέ, Ουμάρ Σοου, Εμανουέλ Γιοβανί, Γιουνούσα Ντιαλό, Γκισλέν Μαχάν
Φωτογραφία: Τριστάν Γκαλάντ
Μοντάζ: Ξαβιέ Σιρβέν
Έτος Παραγωγής: 2024
Χώρα Παραγωγής: Γαλλία
Διάρκεια: 94 λεπτά
Κυκλοφορεί στις εγχώριες Κινηματογραφικές Αίθουσες, από την Πέμπτη 24 Απριλίου, σε διανομή της εταιρείας Filmtrade

Σχολιάστε