Περνώντας από το Σινεμά της τεκμηρίωσης στην μυθοπλασία, η ταινία «Οι Καταραμένοι» του Ρομπέρτο Μινερβίνι παντρεύει τον ιστορικό ρεαλισμό με έναν απειλητικό νατουραλισμό. Πρόκειται για μία μυσταγωγική αλληγορία για την αιματοβαμμένη ταυτότητα του αμερικανικού έθνους, ένας φόρος τιμής στις πρώτες δημιουργίες του Τέρενς Μάλικ.

Χειμώνας του 1862, στην καρδιά του Αμερικανικού Εμφυλίου. Μια ομάδα αποτελούμενη από στρατιώτες των Βορείων έχει αναλάβει την αποστολή να ιχνηλατήσει μια αχαρτογράφητη περιοχή, στις εσχατιές των δυτικών πολιτειών.

Σε ένα απόκοσμο τοπίο τυλιγμένο στη σιωπή, οι περιπλανώμενοι άνδρες σταδιακά βυθίζονται σε έναν τόπο φασματικό και ομιχλώδη, όπου τα διαχωριστικά όρια ανάμεσα στην ηθική και στη βαρβαρότητα, ανάμεσα στη ζωή και στον θάνατο, μοιάζουν θολά και ασαφή.

Καθώς η αποστολή τους αλλάζει τελικά πορεία, το νόημα πίσω από την εμπλοκή τους αρχίζει να τους διαφεύγει και έρχονται αντιμέτωποι με ηθικά και υπαρξιακά διλήμματα που δοκιμάζουν την πίστη και την αφοσίωσή τους.

Η ταινία «Οι Καταραμένοι / I Dannati / The Damned», πραγματοποίησε την παγκόσμια πρεμιέρα της, τον Μάιο του 2024 στο Διεθνές Κινηματογραφικό Φεστιβάλ των Καννών, όπου και τιμήθηκε με το Βραβείο Σκηνοθεσίας στο Τμήμα «Ένα Κάποιο Βλέμμα». Η πανελλήνια πρεμιέρα της πραγματοποιήθηκε τον Νοέμβριο της ίδιας χρονιάς στο 65ο Διεθνές Κινηματογραφικό Φεστιβάλ της Θεσσαλονίκης, όπου και είχαμε την ευκαιρία να την παρακολουθήσουμε. Από την Πέμπτη 21 Αυγούστου, κυκλοφορεί πλέον στις εγχώριες Κινηματογραφικές Αίθουσες.

Καθηλωτική φωτογραφία, αμφισβήτηση των ανδρικών προτύπων και προσοχή στην ιστορική λεπτομέρεια, συνθέτουν μια ταινία που ανοίγει το κάδρο στα αχανή τοπία της αμερικανικής Δύσης (Μοντάνα) και ταυτόχρονα εστιάζει στις εσωτερικές συγκρούσεις των χαρακτήρων.

Ο Ρομπέρτο Μινερβίνι είναι ένας σκηνοθέτης ιταλικής καταγωγής που ζει και εργάζεται στην Αμερική. Θεωρείται παγκοσμίως ένας από τους σημαντικότερους δημιουργούς αφηγηματικών ντοκιμαντέρ, τα οποία συνδυάζουν τη δραματοποιημένη εξιστόρηση γεγονότων με την παρατήρηση.

Στους «Καταραμένους», την πρώτη του ταινία μυθοπλασίας, συνεχίζει να εξερευνά το περιθώριο και τις κοινωνικές εντάσεις, ένα επαναλαμβανόμενο θέμα στη φιλμογραφία του. Όπως έχει πει, μέσα από την ιστορία των ηρώων του ήθελε να αφηγηθεί την ευρύτερη ιστορία και να μιλήσει για το μεγάλο χάσμα μεταξύ αμερικανικού Βορρά και Νότου, για τον Χριστιανισμό και την τοξική αρρενωπότητα.

«Πάντα είχα ένα πρόβλημα με τις πολεμικές ταινίες εξαιτίας των αρχέτυπων που κυριαρχούν σε αυτές: η ιδέα του δίκαιου αγώνα, του καλού εναντίον του κακού, της εκδίκησης, του ηρωισμού. Ποτέ δεν έβλεπα μια προσέγγιση που θα χαρακτήριζα ανθρώπινη. Αντίθετα, οι ταινίες αυτές ήταν γεμάτες στερεότυπα που διαδίδουν ψευδείς ιδέες και πεποιθήσεις για τον πόλεμο. Είναι τρελό για μένα οι άνθρωποι να εμπιστεύονται μια κυβέρνηση — ειδικά εδώ στις Η.Π.Α., αλλά όχι μόνο εδώ — σε θέματα πολέμου και άμυνας. Ο πόλεμος να παρουσιάζεται σαν κάτι ανέγγιχτο και αναπόδραστο. Υπάρχει πάντα μια δικαιολογία που μετατρέπει τον πόλεμο σε κάτι το στρεβλά ιερό, κάτι σαν θέλημα Θεού. Κι όμως, ο πόλεμος είναι αναμφισβήτητα ό,τι πιο απάνθρωπο υπάρχει».

Η ταινία, αμφισβητεί την έννοια της γενναιότητας και του θάρρους, του ηρωισμού και της θυσίας. Το γεγονός ότι πρωταγωνιστούν άντρες κάνει τα πράγματα πιο περίπλοκα ακριβώς λόγω του τρόπου με τον οποίο ο ανδρικός ηρωισμός απεικονίζοται συνήθως στις πολεμικές ταινίες.

«Η πορεία των ηρώων στους «Καταραμένους» είναι περισσότερο ένα εσωτερικό ταξίδι, όπου θάρρος σημαίνει θάρρος να είσαι αυτό που θέλεις να είσαι». Η αντίληψη πως ο πόλεμος είναι δήθεν αναγκαίο κακό ήταν καθοριστική και της δικής του εμπειρίας, ζώντας στην Αμερική.

«Το γεγονός ότι ο πόλεμος αντιπροσωπεύει ένα τεράστιο κομμάτι της οικονομίας των Η.Π.Α., το γεγονός ότι κάποιοι άνθρωποι αισθάνονται ασφαλείς και προστατευμένοι μέσα από τον πόλεμο, το γεγονός ότι υπάρχει μία οικονομική μηχανή που δικαιολογεί την απώλεια ανθρώπινων ζωών… Όλα αυτά, ειδικά στο Νότο που ζούσα, με είχαν προβληματίσει πολύ. Υπ΄ αυτή την έννοια οι «Καταραμένοι» είναι μια ταινία γύρω από την εμπειρία που με διαμόρφωσε ως έναν Αμερικανό πολίτη».

Συνομιλώντας με έναν απόντα θεό και αναζητώντας έναν απατηλό σκοπό, οι ήρωες του Μινερβίνι θυμίζουν οιονεί φαντάσματα που πλέον κατοικούν σε ένα κοντινό επέκεινα. Σταδιακά θα διαπιστώσουν ότι η ρήση του Γουίλιαμ Φόκνερ ήταν πέρα για πέρα αληθινή: «Το παρελθόν δεν είναι ποτέ νεκρό. Στην πραγματικότητα, δεν είναι καν παρελθόν».

Ο Ρομπέρτο Μινερβίνι είναι ένας σκηνοθέτης ιταλικής καταγωγής που ζει και εργάζεται στην Αμερική. Αφού ολοκλήρωσε το μεταπτυχιακό του στις Σπουδές Μέσων Ενημέρωσης στη Νέα Σχολή της Νέας Υόρκης το 2004, δίδαξε σκηνοθεσία ντοκιμαντέρ σε πανεπιστημιακό επίπεδο στην Ασία. Το 2007 μετακόμισε στο Τέξας, όπου σκηνοθέτησε τρεις ταινίες μεγάλου μήκους, τις «The Passage», «Low Tide» και «Stop the Pounding Heart», μια τριλογία για το Τέξας, η οποία αφορούσε τις αγροτικές κοινότητες του Αμερικανικού Νότου.

Στη συνέχεια σκηνοθέτησε δύο ταινίες μεγάλου μήκους που διαδραματίζονται στη Λουιζιάνα, τις «The Other Side» και «What You Gonna Do When the World’s on Fire?», περνώντας στην πολιτική σφαίρα της αμερικανικής κοινωνίας και θίγοντας την κοινωνική αδικία. Τα τελευταία χρόνια έχει αρχίσει να αναλαμβάνει χρέη παραγωγού σε έργα άλλων δημιουργών μέσα από την εταιρία παραγωγής του Pulpa Film, συμπεριλαμβανομένης της πρώτης ταινίας μυθοπλασίας της Πέιαλ Καπάντια, «All We Imagine as Light» και της ταινίας «Eureka» του Λισάντρο Αλόνσο. Οι «Καταραμένοι» είναι η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία μυθοπλασίας του.

Οι Καταραμένοι / I Dannati / The Damned
Σκηνοθεσία: Ρομπέρτο Μινερβίνι
Σενάριο: Ρομπέρτο Μινερβίνι
Πρωταγωνιστούν: Ρενέ Σόλομον, Τζερεμάια Κναπ, Νόα Κάρλσον, Τιμ Κάρλσον
Φωτογραφία: Κάρλος Αλφόνσο Κοράλ
Μοντάζ: Μαρί-Ελέν Ντοζό
Μουσική: Κάρλος Αλφόνσο Κοράλ
Έτος Παραγωγής: 2024
Χώρα Παραγωγής: Ιταλία
Διάρκεια: 88 λεπτά
Κυκλοφορεί στις εγχώριες Κινηματογραφικές Αίθουσες, από την Πέμπτη 21 Αυγούστου, σε διανομή της εταιρείας Weird Wave