Με αφορμή την συμπλήρωση 40 χρόνων από την πρώτη προβολή του, το θρυλικό «Ραν» (Ran – 1985) του Ακίρα Κουροσάβα επιστρέφει στα Θερινά Σινεμά, σε επετειακή επανέκδοση 4Κ, από την Πέμπτη 4 Σεπτεμβρίου. Ένα κινηματογραφικό έπος, σπάνιας ομορφιάς, εμπνευσμένο από τον Βασιλιά Ληρ του Σαίξπηρ, διαχρονικό και μόνιμα επίκαιρο, πραγματεύεται τα όρια της εξουσίας και την ανθρώπινη απληστία.

Μετά από 70 χρόνια απόλυτης ηγεμονίας, ο πανίσχυρος άρχοντας Χιντετόρα αποφασίζει να παραιτηθεί από τα αξιώματά του και να μοιράσει το βασίλειο στους τρεις γιους του, υπό τον όρο να μείνουν ενωμένοι. Σύμφωνα με τις πατρικές εντολές, ο πρωτότοκος θα ηγείται, ενώ οι άλλοι δύο θα έχουν ίσα μερίδια, οφείλοντας όμως να υπακούν και να στηρίζουν τον μεγαλύτερο αδελφό τους.

Ενώ οι δυο μεγαλύτεροι γιοι κολακεύουν τον πατέρα τους με σκοπό να τον απογυμνώσουν από πλούτη και αξιώματα, ο μικρότερος προσπαθεί να τον προειδοποιήσει ότι το σχέδιό του είναι λανθασμένο και άστοχο.

Ο πατέρας εξοργισμένος με την αυθάδειά του, τον αποκληρώνει και τον διώχνει, σύντομα όμως θα αποδειχτεί ότι ο μικρός γιος είχε απόλυτο δίκιο. Τα δύο αδέλφια ξεκινούν πόλεμο μεταξύ τους και ο γερο-πατέρας βρίσκεται παγιδευμένος στη δίνη μιας μάχης για την εξουσία, την δύναμη και τον πλούτο.

Ο Κουροασάουα στο «Ραν» (που στα ιαπωνικά σημαίνει χάος), βασίζεται στην τραγωδία «Βασιλιάς Ληρ» και διασκευάζει το έργο τoυ Σαίξπηρ περισσότερο σε μια λογική των καταστροφικών επιπτώσεων που προκαλεί η δίψα και η απληστία για εξουσία και λιγότερο για το «κενό της αγάπης» και της αφοσίωσης ανάμεσα στους γονείς και τα παιδιά, το οποίο διαλύει εκ θεμελίων την κραταιά οικογένεια του τραγικού βασιλιά.

Ο Ιάπωνας δημιουργός προετοίμαζε την ταινία για δέκα χρόνια, φτιάχνοντας χιλιάδες σχέδια για κάθε πλάνο χωριστά και κατάφερε να την πραγματοποιήσει μονάχα χάρη στην ουσιαστική χρηματοδότηση των Γάλλων συμπαραγωγών.

Στη μεσαιωνική, φεουδαρχική Ιαπωνία, ένας γηραιός άρχοντας μοιράζει την επικράτειά του στους τρεις γιους του, φέρνοντας στην επιφάνεια ανταγωνισμούς που οδηγούν σε αλληλοπροδοσίες και προκαλώντας τελικά τη βίαιη κατάρρευση όλης της οικογένειάς του, που βυθίζει τα πάντα στο χάος.

Ο Κουροσάβα, ένας από τους αδιαμφισβήτητους τιτάνες που σφράγισαν με το έργο τους τον παγκόσμιο κινηματογράφο, υπογράφει το τελευταίο μεγάλο του έπος, εμπνευσμένο από τον Βασιλιά Ληρ του Σαίξπηρ αλλά και από έναν ιαπωνικό θρύλο: Το αποτέλεσμα είναι μια από τις πιο εμβληματικές και επιδραστικές ταινίες όλων των εποχών.

Υποψήφιο για τέσσερα Όσκαρ (σκηνοθεσίας, φωτογραφίας, σκηνικών και κοστουμιών – το οποίο και κέρδισε), το Ραν (Ran, 1985) παραμένει ένα τεράστιο καλλιτεχνικό και τεχνικό επίτευγμα. Η ταινία αξιοποιεί τα μνημειώδη σκηνικά, τις καταιγιστικές μάχες και την εκπληκτική φωτογραφία για να αναμετρηθεί με διαχρονικά ερωτήματα σε σχέση με τα όρια της εξουσίας, την ύβρη, τη μανία κυριαρχίας, την εκδίκηση ως κινητήρια δύναμη και τις καταστροφικές συνέπειες της βίας.

Η αφηγηματική ένταση και η εικαστική τελειότητα της ταινίας συνδυάζουν αριστοτεχνικά την τραγωδία με μια σχεδόν λυρική ομορφιά ακόμα και σε σκηνές καταστροφής, ενώ η μουσική – εμπνευσμένη από τον Γκούσταβ Μάλερ και από παραδοσιακά ιαπωνικά μοτίβα – ενισχύει το δραματικό βάθος, δημιουργώντας έτσι μια δυνατή κινηματογραφική μελέτη πάνω στον άνθρωπο και τις εμμονές του, όπου η μεγαλοπρέπεια της εικόνας γίνεται όχημα έκφρασης υπαρξιακών αγωνιών.

Τέσσερις δεκαετίες μετά, το Ραν (Ran – 1985) παραμένει αναντικατάστατο κομμάτι της ιστορίας του Σινεμά και δικαίως θεωρείται μία από τις κορυφαίες δημιουργίες που γυρίστηκαν ποτέ. Μία σπάνια και πραγματικά αυθεντικά κινηματογραφική εμπειρία, ιδανική για θέαση στην μεγάλη οθόνη.

Ακίρα Κουροσάβα / Akira Kurosawa (23 Μαρτίου 1910 — 6 Σεπτεμβρίου 1998)

Ο Ακίρα Κουροσάβα γεννήθηκε στις 23 Μαρτίου του 1910 στην περιοχή Ομόρι του Τόκιο. Τελευταίο των οκτώ παιδιών του Ισαμού (Isamu) και της Σίμα (Shima) Κουροσάβα. Ο ίδιος αρχικά ήθελε να γίνει ζωγράφος, αλλά δεν έγινε δεκτός στην Ακαδημία Τεχνών.

Το 1936 γίνεται βοηθός του σκηνοθέτη Γιαμαμότο Κατζίρο (Yamamoto Kajirô), που δούλευε σε μια γιαπωνέζικη εταιρεία παραγωγής ταινιών κι εκεί γυρίζει το πρώτο του φιλμ: «Σουγκάτα Σανσίρο» (Sugata Sanshiirô – 1943), μια διασκεδαστική ταινία για την ιστορία του τζούντο.

Στα χρόνια που θα ακολουθήσουν, ο Κουροσάβα παράγει ταινίες πιο απλές κι εμπορικές, οι οποίες γεννιούνται υπό τον έλεγχο της στρατιωτικής κυβέρνησης της Ιαπωνίας, που λογοκρίνει αυστηρά ολόκληρη την πνευματική δημιουργία της εποχής και ευνοεί κυρίως την παραγωγή λογοτεχνικών και κινηματογραφικών έργων με πατριωτικό περιεχόμενο.

Το πρώτο φιλμ που γύρισε μετά τον πόλεμο, «Δεν λυπόμαστε την νεολαία μας» (1946), είχε σαν θέμα την ιστορία της Ιαπωνίας από την δεκαετία του ’30 ως το 1946. Η ταινία βασιζόταν στην «πτώση του Τακικάβα», που έλαβε χώρο το 1933 όταν ένας καθηγητής αναγκάσθηκε από την κυβέρνηση να παραιτηθεί εξ αιτίας των πολιτικών απόψεών του.

Τα επόμενα χρόνια ο Κουροσάβα γύρισε το σπουδαίο φιλμ «Ο μεθυσμένος άγγελος» (1948) και την ταινία που του επέφερε διεθνή εκτίμηση καθώς τον έκανε γνωστό παγκοσμίως. Ο λόγος βέβαια για το «Ρασομόν» του 1950, στο οποίο απονεμήθηκε ο «Χρυσός Λέων» στο κινηματογραφικό Φεστιβάλ της Βενετίας του 1951. Η ταινία πραγματεύεται το θέμα της αλήθειας, της ανάμνησης και της πραγματικότητας. Σπουδαίες επίσης ταινίες του Κουροσάβα είναι οι: «Ο θρόνος του αίματος» (1957), «Επτά Σαμουράι» (1954), «Όνειρα» (1990), «Γιοτζίμπο» (1961), «Ραψωδία τον Αύγουστο» (1991), «Καγκεμούσα» (1980), «Ραν» (1985) κ.α.

Το 1990, η Αμερικανική Ακαδημία Κινηματογράφου, βράβευσε τον κορυφαίο Ιάπωνα σκηνοθέτη με τιμητικό Όσκαρ, για την πολυσήμαντη προσφορά του, στον χώρο της Έβδομης Τέχνης, παραλαμβάνοντας το βραβείο, από τους Στίβεν Σπίλμπεργκ και Τζορτζ Λούκας. Η φιλμογραφία του Ακίρα Κουροσάουα περιλαμβάνει ορισμένες από τις πιο σπουδαίες κλασικές ταινίες του παγκόσμιου κινηματογράφου, έργα – ορόσημα που άσκησαν επίδραση σε ομότεχνούς του και αγαπήθηκαν από το κοινό.

«Από την εποχή του ερχομού του ομιλούντος κινηματογράφου στις αρχές της δεκαετίας του ‘30, ένιωσα ότι είχαμε βάλει στο περιθώριο και ξεχάσει όλα αυτά που ήταν υπέροχα στις παλιές βωβές ταινίες. Με ενοχλούσε ακατάπαυτα η συνειδητοποίηση της αισθητικής απώλειας. Ένιωθα την ανάγκη να επιστρέψω στις πηγές του κινηματογράφου για να ξαναβρώ την ιδιαίτερη αυτή ομορφιά. Έπρεπε να επιστρέψω στο παρελθόν. Συγκεκριμένα, πίστευα ότι υπήρχε κάτι που μπορούσα να μάθω από το πνεύμα που χαρακτήριζε τη Γαλλική αβανγκάρντ της δεκαετίας του ‘20.» – Ακίρα Κουροσάβα

Διαβάστε Επίσης:
Ακίρα Κουροσάβα: Ο «Γιαπωνέζος Αυτοκράτορας» της Έβδομης Τέχνης

Ραν / Ran
Σκηνοθεσία: Ακίρα Κουροσάβα
Σενάριο: Ακίρα Κουροσάβα, Χιντέο Ογκούνι, Μασάτο Ιντε
Πρωταγωνιστούν: Τατσούγια Νακατάι, Ακίρα Τεράο, Τζινπάτσι Νεζού, Νταϊσούκε Ριού, Μίεκο Χαράντα, Γιοσίκo Μιγιαζάκι, Μανσάι Νομούρα, Χισάσι Ιγκάουα, Τακέσι Κάτο
Φωτογραφία: Ασακάζου Νακάι, Τακάο Σάιτο, Σότζι Ουέντα
Μοντάζ: Ακίρα Κουροσάβα
Μουσική: Τόρου Τακεμίτσου
Έτος Παραγωγής: 1985
Χώρα Παραγωγής: Ιαπωνία
Διάρκεια: 160 λεπτά
Κυκλοφορεί στις εγχώριες Κινηματογραφικές Αίθουσες, από την Πέμπτη 4 Σεπτεμβρίου, σε διανομή της εταιρείας Summer Classics