Ο κινηματογραφικός παραγωγός Τζέιμς Μπάλαρντ και η σύζυγός του, με την οποία διατηρούν ανοιχτή σχέση, γνωρίζουν μια μυστηριώδη ομάδα ανθρώπων που αντλούν φετιχιστική ηδονή μέσα από τα αυτοκινητιστικά ατυχήματα. Σταδιακά θα μπλεχτούν σε μια ιλιγγιώδη δίνη, όπου ο έρωτας και ο θάνατος προχωράνε μαζί, με το γκάζι πατημένο και δίχως ζώνες ασφαλείας. Ο Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ μάς προσκαλεί σε μετωπική σύγκρουση με κάθε κοινωνική σύμβαση και στερεότυπο, υπογράφοντας το 1996 μία από τις πιο σοκαριστικές και πολυσυζητημένες ταινίες του σύγχρονου Σινεμά.

Η περιπετειώδης διαδρομή του «Crash» ξεκίνησε από πολύ νωρίς, όταν ο πεισματάρης Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ αρνήθηκε σθεναρά να ακούσει τις συμβουλές του ατζέντη του, ο οποίος τον προειδοποιούσε πως μια τόσο προκλητική ταινία θα μπορούσε να εκτροχιάσει ολοκληρωτικά την καριέρα του.

Η πρεμιέρα στις Κάννες συνοδεύτηκε από ακραίες αντιδράσεις, μαζικές αποχωρήσεις από την αίθουσα και έντονα γιουχαρίσματα, που μάλλον ηχούσαν σαν μουσική στ’ αυτιά του γεννημένου προβοκάτορα Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ.

Μάλιστα, η ταινία έφτασε σε σημείο να διχάσει την κριτική επιτροπή: η μήνη του προεδρεύοντα Φράνσις Φορντ Κόπολα δεν βρήκε ανταπόκριση στα υπόλοιπα μέλη, τα οποία οργάνωσαν ανταρσία και απένειμαν το «Ειδικό Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής», κατά παρέκκλιση από το καθιερωμένο «Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής».

Στη συνέχεια, η ταινία κατάφερε να πάρει διανομή στις Ηνωμένες Πολιτείες με πολύ μεγάλη καθυστέρηση, ενώ οι περισσότερες αίθουσες έλαβαν ειδικά μέτρα προκειμένου να διασφαλιστεί ότι δεν θα την παρακολουθήσουν ανήλικοι θεατές.

Ο Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ, έχοντας πλήρη επίγνωση πως φτιάχνει μια ταινία καταδικασμένη να πυροδοτήσει κύματα αμηχανίας και αποστροφής στο ευρύ κοινό, μας χάρισε ένα από τα πιο προκλητικά αριστουργήματα των κινηματογραφικών 90s, εμβαθύνοντας με πρωτόγνωρο τρόπο στις διαχρονικές θεματικές του.

Η σύγχρονη αποξένωση, που καθιστά την επαφή εφικτή μόνο μέσα από τις τραυματικές εμπειρίες και τον πόνο. Η τεχνολογία ως προέκταση της ανθρώπινης ταυτότητας και το σώμα ως φορέας μετάλλαξης. Η ανελέητη μηχανοποίηση της ερωτικής επιθυμίας και ο κίνδυνος ως μοναδική διαφυγή σε έναν κόσμο ψυχαναγκαστικής ασφάλειας.

Το «Crash» μπορεί να γίνει αντιληπτό και ως μια σκοτεινή ωδή στο ίδιο το Σινεμά, μέσα από το συγκλονιστικό εύρημα της κάστας των συμφοροφιλιακών (των ανθρώπων, δηλαδή, που ηδονίζονται μέσα από την πρόκληση καταστροφών και ατυχημάτων), που πασχίζουν να αναπλάσουν τα αυτοκινητιστικά δυστυχήματα των Τζέιμς Ντιν και Τζέιν Μάνσφιλντ.

Φυσικά, όλα τα παραπάνω συμπορεύονται ιδανικά με το πρωτότυπο υλικό του συγγραφέα Τζέιμς Γκρέιαμ Μπάλαρντ, του πρωτεργάτη του Νέου Κύματος στο λογοτεχνικό είδος της επιστημονικής φαντασίας, τον οποίο τίμησε ο Κρόνενμπεργκ δίνοντας το όνομά του στον κεντρικό πρωταγωνιστή της ταινίας, τον οποίο υποδύεται ο Τζέιμς Σπέιντερ.

Ο Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ, γεννημένος στις 15 Μαρτίου του 1943, είναι Καναδός σκηνοθέτης, σεναριογράφος και ηθοποιός. Θεωρείται ένας από τους κυριότερους εισηγητές του είδους κινηματογραφικών ταινιών που αποκαλείται «ταινίες σωματικού τρόμου» (body horror), οι οποίες εξερευνούν τους ανθρώπινους φόβους της σωματικής μεταμόρφωσης ή μολύνσεων.

Στις ταινίες του, το ψυχολογικό στοιχείο συμπλέκεται με το σωματικό. Κατά το πρώτο μισό της σταδιοδρομίας του ο Κρόνενμπεργκ εξερεύνησε αυτά τα θέματα κυρίως μέσα από τα είδη της ταινίας τρόμου και επιστημονικής φαντασίας, παρότι το έργο του επεκτάθηκε αργότερα πέρα από τα στενά όρια αυτών των ειδών.

Crash
Σκηνοθεσία: Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ / David Cronenberg
Σενάριο: Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ / David Cronenberg, βασισμένο στο μυθιστόρημα του Τζέιμς Μπάλαρντ / J.G. Ballard
Πρωταγωνιστούν: Τζέιμς Σπέιντερ, Χόλι Χάντερ, Ελάιας Κοτέας, Ντέμπορα Ούνγκερ, Ροζάν Αρκέτ, Πίτερ ΜακΝιλ, Σέριλ Σουόρτς
Μουσική: Howard Shore
Φωτογραφία: Peter Suschitzky
Μοντάζ: Ronald Sanders
Έτος Παραγωγής: 1996
Χώρα Παραγωγής: Καναδάς
Διάρκεια: 100 λεπτά

Η ενότητα προβολών Fundamentals of Cinema: New Classics υποδέχεται το 2026 με το αξέχαστο «Crash» (1996) του Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ, μία από τις πιο σοκαριστικές και πολυσυζητημένες ταινίες του σύγχρονου Σινεμά, την Τετάρτη 14 Ιανουαρίου στις 20:30, στην Αίθουσα Σταύρος Τορνές. Λίγες μέρες αργότερα και πιο συγκεκριμένα τη Δευτέρα 19 Ιανουαρίου στις 20:00, η ταινία θα ταξιδέψει στην Αθήνα, στον Κινηματογράφο Δαναό.