Ο Ραούλ Πεκ («Όταν ο Μαρξ συνάντησε τον Ένγκελς» – 2017, «Δεν Είμαι ο Νέγρος σου» – 2016), ένας απ’ τους σημαντικότερους ντοκιμαντερίστες της εποχής μας, αποδεικνύει με τη γνωστή σκηνοθετική του μαεστρία, ότι οι καιροί μας είναι πολύ περισσότερο οργουελικοί απ’ όσο νομίζαμε κι απ’ όσο θα θέλαμε να πιστεύουμε. Το «Όργουελ: 2+2=5» είναι ένα αριστουργηματικό ντοκιμαντέρ για την ανησυχαστική επικαιρότητα ενός τρομακτικά διαχρονικού έργου τέχνης.

Πόσο επίκαιρος είναι στην εποχή μας ο συγγραφέας του 1984; Για πολύ καιρό πιστέψαμε, λανθασμένα, ότι η δυστοπική προφητεία του Τζορτζ Όργουελ διαψεύστηκε από το πέρασμα του Δυτικού πολιτισμού σ’ έναν μετα-ιδεολογικό κόσμο μειωμένης εξουσιαστικότητας, όπου σχεδόν τίποτα δεν φαινόταν να απαγορεύεται κι όπου ο ολοκληρωτισμός (που ενέπνευσε τις ενοράσεις του μεγάλου συγγραφέα) έμοιαζε να έχει τελειώσει οριστικά.

Όμως ο Όργουελ δεν εξαντλείται σε μια επώδυνα διεισδυτική πολιτική ανατομία του δικού του κόσμου∙ εντελώς αναπάντεχα, διαπιστώνουμε ότι περιγράφει, τελικά και τη μυστική αλήθεια του δικού μας.

Με οδηγό τη ζωή και το έργο του σπουδαίου Τζορτζ Όργουελ ο Ραούλ Πεκ καταφέρνει να συμπυκνώσει μέσα σε δύο ώρες μερικά από τα σημαντικότερα γεγονότα που απασχόλησαν την ανθρωπότητα μετά τη λήξη του ‘Β Παγκοσμίου Πολέμου. Από την Αμερική του Τραμπ και τη Ρωσία του Πούτιν, μέχρι την προσφυγική κρίση και τη Γενοκτονία στη Γάζα. Την τιμητική της έχει και η Ελλάδα, με έστω κάποιες γρήγορες αναφορές στην εγκληματική ναζιστική οργάνωση της Χρυσής Αυγής, αλλά και στο πολύνεκρο ναυάγιο μεταναστών ανοιχτά της Πύλου.

Ο Αϊτινός σκηνοθέτης και κινηματογραφιστής, προσφέρει στον θεατή ένα ντοκιμαντέρ – τροφή για σκέψη και προβληματισμό. Μία ταινία με πολλές παράλληλες αναφορές, από τον Στίβεν Σπίλμπεργκ (Minority Report – 2002, War of the Worlds – 2005), μέχρι φυσικά τον κορυφαίο Βρετανό σκηνοθέτη πολιτικού Σινεμά, τον εμβληματικό Κεν Λόουτς.

Παράλληλα παρεμβάλλονται και αρκετές σκηνές από τρεις διαφορετικές ταινίες για το εμβληματικό βιβλίο του Τζορτζ Όργουελ, «1984» (η έκδοση του 1953 από το BBC για την βρετανική τηλεόραση, η 1η έκδοση για τον κινηματογράφο του 1956 και ίσως η πιο γνωστή στο ευρύ κοινό, η έκδοση του 1984, σε σκηνοθεσία του Μάικλ Ράντφορντ, με πρωταγωνιστές τους Τζον Χαρτ και Ρίτσαρντ Μπάρτον) καθώς επίσης και αναφορές στη «Φάρμα των Ζώων».

Όπως γίνεται εύκολα αντιληπτό, όλα αυτά απαιτούν την αμέριστη προσοχή του θεατή. Μία επαναληπτική προβολή του έργου είναι προτεινόμενη, ενώ οι σημειώσεις για περαιτέρω συζήτηση, μελέτη και προβληματισμό, κρίνονται απαραίτητες.

Ραούλ Πεκ / Raoul Peck

Ο διεθνώς αναγνωρισμένος σκηνοθέτης, σεναριογράφος και παραγωγός από την Αϊτή, γεννημένος το 1953 στο Πορτ-ο-Πρενς. Μεγάλωσε μεταξύ Αϊτής, Κονγκό, Ηνωμένων Πολιτειών και Γαλλίας, εμπειρίες που επηρέασαν βαθιά τη θεματολογία του έργου του, το οποίο συχνά εξετάζει ζητήματα αποικιοκρατίας, ταυτότητας, πολιτικής και ιστορίας.

Σπούδασε κινηματογράφο στο Βερολίνο και ξεκίνησε την καριέρα του δημιουργώντας πολιτικά φορτισμένες ταινίες και ντοκιμαντέρ, όπως το βραβευμένο «I Am Not Your Negro» (2016), βασισμένο στα κείμενα του συγγραφέα James Baldwin. Έχει επίσης διατελέσει Υπουργός Πολιτισμού της Αϊτής και πρόεδρος της γαλλικής σχολής κινηματογράφου La Fémis, ενώ το έργο του χαρακτηρίζεται από έντονη κοινωνική και ιστορική συνείδηση και έχει τιμηθεί σε σημαντικά διεθνή φεστιβάλ κινηματογράφου.

Το πολυδιάστατο έργο του Ραούλ Πεκ περιλαμβάνει ταινίες όπως «The Man by the Shore» (Διαγωνιστικό, Φεστιβάλ Καννών 1993), «Lumumba» (Δεκαπενθήμερο Σκηνοθετών, Φεστιβάλ Καννών 2000 HBO), «Sometimes in April» (Φεστιβάλ Βερολίνου 2005), «Moloch Tropical» (Φεστιβάλ Τορόντο 2009, Φεστιβάλ Βερολίνου 2010), «Murder in Pacot» (Φεστιβάλ Τορόντο 2014, Φεστιβάλ Βερολίνου 2015), κ.ά.

Έχει διατελέσει μέλος της κριτικής επιτροπής στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών το 2012 και στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου. Παράλληλα διετέλεσε πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της εθνικής γαλλικής κινηματογραφικής σχολής La Fémis. Το 2001, ο Οργανισμός Παρακολούθησης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του απονέμει το βραβείο Irene Diamond Lifetime Achievement Award.

Μετά το αριστουργηματικό «Δεν Είμαι ο Νέγρος σου», ο Ραούλ Πεκ επιστρέφει με ακόμα ένα καταιγιστικό ντοκιμαντέρ που συνδέει το λόγο του συγγραφέα του «1984» και της «Φάρμας των Ζώων» με τη σύγχρονη εποχή της ψηφιακής χειραγώγησης. Το ντοκιμαντέρ «Όργουελ: 2+2=5 / Orwell: 2+2=5», πραγματοποίησε την παγκόσμια πρεμιέρα του, τον Μάιο του 2025 στο Διεθνές Κινηματογραφικό Φεστιβάλ των Καννών, ενώ η πανελλήνια πρεμιέρα του έγινε πριν από λίγες ημέρες στο 28ο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ της Θεσσαλονίκης.

Μέσα από πρωτότυπα χειρόγραφα και επιστολές του Τζορτζ Όργουελ, αναγνώσεις αποσπασμάτων από τα έργα του, αρχειακές εικόνες και ταινίες, αποκαλύπτεται το πόσο προφητική κι επίκαιρη παραμένει η σκέψη του.

Διαβάστε επίσης:
Ο Μεγάλος Αδερφός στον Κινηματογράφο
«1984»: Το εφιαλτικά επίκαιρου φιλμ για τον Μεγάλο Αδερφό

Όργουελ: 2+2=5 / Orwell: 2+2=5
Σκηνοθεσία: Ραούλ Πεκ
Αφήγηση: Ντέμιαν Λιούις
Μοντάζ: Alexandra Strauss
Μουσική: Alexei Aigui
Έτος Παραγωγής: 2025
Χώρα Παραγωγής: Γαλλία, Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής
Διάρκεια: 119 λεπτά
Κυκλοφορεί στις εγχώριες Κινηματογραφικές Αίθουσες, από την Πέμπτη 26 Μαρτίου, σε διανομή της εταιρείας Cinobo