Το διαχρονικό αριστούργημα του Μπαχράμ Μπεϊζαΐ, «Μπασού, ο Μικρός Ξένος» (Bashu, the Little Stranger – 1989), ένα από τα διαχρονικά διαμάντια του ιρανικού κινηματογράφου. Γυρισμένη μέσα στη δίνη του πολέμου Ιράν – Ιράκ, η ταινία που ψηφίστηκε το 1999 ως η «Καλύτερη Ιρανική Ταινία όλων των εποχών» και το 2025 τιμήθηκε με το Βραβείο Καλύτερης Αποκατεστημένης Ταινίας – Venice Classics στο Φεστιβάλ Βενετίας επιστρέφει σε επανέκδοση στην μεγάλη οθόνη για να μαγέψει το κοινό.

Μετά τον θάνατο της οικογένειάς του σε βομβαρδισμό, ο νεαρός Μπασού εγκαταλείπει μόνος του το εμπόλεμο νότιο Ιράν και φτάνει σε ένα απομονωμένο χωριό του καταπράσινου βορρά. Εκεί τον ανακαλύπτει η Ναΐ, μια δυναμική γυναίκα που φροντίζει μόνη το αγρόκτημα και τα δυο μικρά παιδιά της και που παρά την καχυποψία της τοπικής κοινωνίας απέναντι στο σκουρόχρωμο αγόρι από τον Νότο με τη διαφορετική γλώσσα, τον παίρνει υπό την προστασία της.

Με αφετηρία την ιστορία ενός παιδιού που ο πόλεμος του στέρησε τα πάντα, ο Μπεϊζαΐ εξερευνά τα όρια της κοινωνικής αποδοχής και των προκαταλήψεων, αλλά και τη βαθύτερη ανάγκη του ανθρώπου για συνύπαρξη και αποδοχή του διαφορετικού Άλλου.

Η σχέση του Μπασού με τη Ναΐ αποτελεί τον συναισθηματικό πυρήνα μιας ιστορίας που υπερβαίνει σύνορα, γλώσσες και πολιτισμικές ταυτότητες, συνδυάζοντας τον ρεαλισμό με μια έντονα λυρική ματιά: Η σκληρότητα του πολέμου και της καθημερινότητας αντιπαρατίθεται με την ποιητική δύναμη του τοπίου, μέσα στο οποίο ο μικρός ξένος καλείται να βρει τη θέση του.

Η ταινία προσφέρει μια μοναδική οπτική απόλαυση, με τη γεωγραφική απόσταση ανάμεσα στον Νότο και τον Βορρά να αποκτά συμβολική διάσταση: Οι ηλιοκαμένες μνήμες του Μπασού αντιπαρατίθενται στα υγρά, βροχερά τοπία της Ναΐ, δημιουργώντας μια εντυπωσιακή οπτική αντίστιξη ως μεταφορά όχι μόνο για τον πλούτο της ιρανικής γεωγραφίας και κουλτούρας, αλλά και για τις σκληρές αντιθέσεις που ο Μπασού πρέπει να συμφιλιώσει μέσα του.

Με τη νέα ψηφιακή αποκατάσταση σε 4K, το φως, οι υφές και τα χρώματα του τοπίου αναδεικνύουν ακόμη περισσότερο μια από τις πιο γενναιόδωρες και βαθιά ανθρωπιστικές δημιουργίες του ιρανικού κινηματογράφου.

Το φιλμ «Μπασού, ο Μικρός Ξένος» (Bashu, the Little Stranger – 1989) είναι ένας συγκλονιστικά όμορφος στοχασμός πάνω στην ενσυναίσθηση, την αγάπη, την αλληλεγγύη, την επιμονή και την αξιοπρέπεια ενάντια στον ρατσισμό και τον διχασμό.

Σταδιακά, μέσα από την αμοιβαία ανάγκη για επιβίωση αλλά και για τρυφερότητα, μέσα από τις χειρονομίες, τη δουλειά, το μοίρασμα του φαγητού και του γέλιου, γεννιέται μια νέα κοινή γλώσσα επικοινωνίας και στοργής, μια νέα μορφή ταυτότητας και αίσθησης του ανήκειν που δεν κληρονομείται ούτε επιβάλλεται, αλλά χτίζεται μέσα από την αληθινή σχέση με τον Άλλον.

Στο «Μπασού, ο Μικρός Ξένος», ο μικρός Μπασού χάνει την οικογένειά του σε βομβαρδισμό στο νότιο Ιράν και καταφεύγει μόνος του στον βορρά, σε έναν κόσμο όπου όλα είναι άγνωστα και διαφορετικά. Θα βρει τελικά καταφύγιο στη Ναΐ, μια δυναμική γυναίκα που παρά το γλωσσικό χάσμα και τις εχθρικές αντιδράσεις της τοπικής κοινότητας, του ανοίγει την αγκαλιά της.

Ένας από τους σημαντικότερους Ιρανούς κινηματογραφιστές και θεατρικούς συγγραφείς, ο Μπαχράμ Μπεϊζαί, έβαλε την υπογραφή του σε δέκα ταινίες μεγάλου μήκους, σκηνοθέτησε δεκάδες θεατρικά έργα και δημοσίευσε πολλά βιβλία, συμπεριλαμβανομένων πολλών για το ιρανικό θέατρο.

Η περσική μυθολογία, καθώς και σιιτικές θρησκευτικές ιστορίες, κατέχουν κεντρική θέση στο έργο του Μπεϊζαί. Λογοκριμένος πολλές φορές λόγω πολιτικών ερμηνειών των έργων του, εγκαταστάθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες όπου και δίδαξε στο τμήμα Ιρανικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ στην Καλιφόρνια.

Από τις αρχές της δεκαετίας του 1970, ο Μπεϊζαί καθιερώθηκε ως μία από τις σημαντικότερες μορφές του νέου κύματος του ιρανικού κινηματογράφου, κυρίως με τις ταινίες «Averse» (1971), «The Stranger and the Fog» (1974) και «The Raven» (1976).

Μετά την Ισλαμική Επανάσταση, ο Μπεϊζαί σκηνοθέτησε, μεταξύ άλλων, την ταινία «Bashu, the Little Stranger», η οποία αφηγείται την ιστορία ενός παιδιού που πέφτει θύμα του πολέμου Ιράν – Ιράκ την περίοδο 1980 – 1988.

Έγραψε επίσης το σενάριο για την ταινία «The Fateful Day», που κυκλοφόρησε το 1995 και θεωρείται μία από τις σημαντικότερες ιρανικές ταινίες για τον θάνατο του ιμάμη Χουσεΐν, κεντρικής μορφής του σιιτικού ισλάμ.

Η οικογένειά του ήταν της θρησκείας Μπαχάι, μια Αβρααμική θρησκεία που απαγορεύτηκε και διώχθηκε στο Ιράν μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979. Ο Μπεϊζαί, ωστόσο, δεν είχε συγκεκριμένες θρησκευτικές πεποιθήσεις.

Στα έργα του, ο Μπαχράμ Μπεϊζαί χρησιμοποίησε ένα ποικίλο φάσμα θεμάτων, καθώς ποτέ δεν περιόρισε τη θεματολογία τους. Αλλά ο εθνικισμός, τα κοινωνικά ζητήματα και τα προβλήματα των γυναικών ήταν μερικά από τα θέματα που τον απασχόλησαν έντονα και αναδείχθηκαν περισσότερο.

Διαβάστε Επίσης:
Πέντε ταινίες για να καταλάβουμε τι συμβαίνει στο Ιράν

Bashu, ο Μικρός Ξένος / Bashu, Gharibeye Koochak / Bashu, the Little Stranger
Σκηνοθεσία: Μπαχράμ Μπεϊζάι
Σενάριο: Μπαχράμ Μπεϊζάι
Πρωταγωνιστούν: Σουσάν Τασλιμί, Παρουίζ Πουρχοσεϊνί, Αντνάν Αφραβιάν
Φωτογραφία: Φιρούζ Μαλεκζαντέχ
Μοντάζ: Μπαχράμ Μπεϊζάι
Έτος Παραγωγής: 1989
Χώρα Παραγωγής: Ιράν
Διάρκεια: 120 λεπτά
Κυκλοφορεί σε επανέκδοση στις εγχώριες Κινηματογραφικές Αίθουσες, από την Πέμπτη 3 Σεπτεμβρίου, σε διανομή της εταιρείας Summer Classics