Κυνηγώντας τον Δολοφόνο μου (D.O.A.) – Rudolph Mate (1950) [Κριτική]

D.O.A. (1950) 01
D.O.A. είναι τα αρχικά της φράσης «Dead on arrival», που σημαίνει «Νεκρός κατά την άφιξη». Κατά μία έννοια, αυτό ακριβώς συμβαίνει στο ξεκίνημα της ταινίας μας. Ένα ξεκίνημα που δικαίως θεωρείται ως μία από τις πιο πρωτότυπες εναρκτήριες σκηνές ταινίας στην ιστορία του κινηματογράφου.

Ο Φρανκ Μπίγκελοου, ένας μικροασφαλιστής του Σαν Φραντσίσκο, μπαίνει σε ένα αστυνομικό τμήμα της πόλης και καταγγέλλει ότι… τον έχουν δολοφονήσει!

Ένα κλασσικό φιλμ νουάρ, είναι η συναρπαστική ταινία του Ρούντολφ Ματέ, «Κυνηγώντας τον Δολοφόνο μου» (D.O.A.) του 1950. Βασισμένη σε ένα ιδιοφυές και εξαιρετικά πρωτότυπο σενάριο των Ράσελ Ρόουζ και Κλαρένς Γκριν.
D.O.A. (1950) 04
Οι ανατροπές είναι ποικίλες και διαρκείς και το υπέροχο ασπρόμαυρο κάδρο του βιρτουόζου της κάμερας Ρούντολφ Ματέ δίνουν στο διαρκώς εντεινόμενο μυστήριο μια διάσταση σχεδόν απόκοσμη. Χαρακτηριστικός δε ο εναρκτήριος διάλογος της ταινίας:

Μπίγκελοου: Θέλω να αναφέρω μια δολοφονία!
Αστυνομικός: Ποιος δολοφονήθηκε;
Μπίγκελοου: Εγώ…

Πρωτότυπο, βέβαια, δεν είναι απλώς και μόνο το ξεκίνημα της ταινίας αλλά και ολόκληρη η υπόθεση της. Με κεντρικό ήρωα τον Μπίγκελοου, ο οποίος έχει μόλις μια μέρα ζωής μπροστά του, έχοντας ανακαλύψει ότι δηλητηριάστηκε με μία τοξική ουσία που επιφέρει το θάνατο μετά από 24 ώρες.

Η ταινία καταγράφει με την προσπάθειά αλλά και την αγωνία του κεντρικού μας ήρωα να ανακαλύψει τόσο τον δολοφόνο του όσο και κάποιο αντίδοτο στο δηλητήριο που εξαπλώνεται με γρήγορους ρυθμούς στον οργανισμό του.

Παρόλο που ο θεατής ενημερώνεται εξαρχής ότι ο πρωταγωνιστής της ταινίας δεν πρόκειται να επιβιώσει στο τέλος, σε κανένα σημείο δεν πρόκειται να απογοητευθεί ή να χάσει το ενδιαφέρον του. Άλλωστε, η ελπίδα ότι ο πρωταγωνιστής θα ζήσει αιωρείται ανελλιπώς στον αέρα, αλλά παράλληλα… ανατρέπεται κιόλας.
D.O.A. (1950) 05
Η δράση είναι έντονη, οι ανατροπές ποικίλες και διαρκείς και το υπέροχο ασπρόμαυρο κάδρο προσθέτουν ιδανικά, στο διαρκώς εντεινόμενο μυστήριο, μια διάσταση σχεδόν μαγική.

Εννοείται βέβαια, ότι υπάρχουν παράλληλα όλα τα κλασικά χαρακτηριστικά ενός φιλμ νουάρ: μυστήριο, προδοσία, ίντριγκα, διπροσωπία, κ.α. Πρόκειται για μια ταινία με πολύ χαμηλό προϋπολογισμό, με μικρό αλλά δυνατό καστ και απειροελάχιστα ως καθόλου τεχνητά εφέ πάσης φύσεως.

Ο σκηνοθέτης, Ρούντολφ Ματέ, αποφεύγει επίτηδες οποιεσδήποτε ηθικολογικές αναφορές και διλήμματα, παρουσιάζοντας με μαεστρικό τρόπο το πώς ένα απλοϊκός άνθρωπος της καθημερινότητας μπορεί να μετατραπεί σε σούπερ ήρωα αστυνομικού μυθιστορήματος όταν οι συνθήκες το επιτρέψουν ή όπως εδώ το απαιτήσουν.

Παράλληλα, οι υπαρξιακές αναζητήσεις του ήρωα είναι μεν υποβόσκουσες, αλλά διάχυτες σε όλη την ταινία, όπως και οι ανάλαφρες σαρκαστικές αναφορές στις πάσης φύσεως «αρχές εξουσίας», μέσα από τη λεπτά ειρωνική διάθεση με την οποία παρουσιάζονται οι αστυνομικοί στους οποίους απευθύνεται ο Μπίγκελοου.

Όσον αφορά δε το τέλος της ταινίας, καλύτερα ας μη σας προϊδεάσουμε. Ο Ματέ παίζει συνεχώς με το μυαλό του θεατή, αφήνοντας τον να μπλέκει σε υποθέσεις, για το αν: «ο Μπίγκελοου θα ζήσει» ή αν «ο Μπίγκελοου θα πεθάνει». Παρόλα αυτά, το τέλος κάθε άλλο, παρά προβλέψιμο, είναι…
D.O.A. (1950) 03
Το Soundtrack της ταινίας υπογράφει ο συνθέτης Ντιμίτρι Τιόμκιν, που έντυσε μουσικά την ιστορία, θυμίζοντας μας πόσο αποτελεσματικό εργαλείο μπορεί να αποδειχτεί για μια ταινία η μουσική της επένδυση, όταν χρησιμοποιηθεί σωστά.

Όσο για τις ερμηνείες των πρωταγωνιστών, εναρμονισμένες απόλυτα στις απαιτήσεις του κλασικού φιλμ νουάρ, με τον Έντμοντ Ο Μπράιεν (για τον οποίο ήταν ο πρώτος πρωταγωνιστικός του ρόλος, μια και ήταν ως τότε κλασσικός καρατερίστας) να κλέβει την παράσταση. Ιδιαίτερα πειστική στο ρόλο της και η Πάμελα Μπρίτον, ως Πόλα Γκίμπσον.

Το «D.O.A.», είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα ταινίας που στηρίχτηκε μεν σε «σφιχτές» τσέπες, αλλά σε ανοιχτά μυαλά. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Πολ Σρέντερ, στο βιβλίο που έχει εκδώσει για το φιλμ νουάρ, έχει συμπεριλάβει το «D.O.A.» ως ένα από τα πλέον αξιοσημείωτα του είδους.

Αξιοσημείωτο δε ότι γυρίστηκαν δύο ριμέικ του «D.O.A.». Το πρώτο το 1969 και το δεύτερο γυρίστηκε το 1987 με πολύ υψηλότερο προϋπολογισμό και πιο λαμπερούς πρωταγωνιστές (Ντένις Κουέιντ, Μεγκ Ράιαν).

Ο σκηνοθέτης Ρούντολφ Ματέ, γεννημένος στην Κρακοβία, πολωνικής καταγωγής – Ρούντολφ Μάγερ, όπως ήταν το κανονικό του όνομα – μπήκε στα κινηματογραφικά χωράφια αμέσως μετά την αποφοίτησή του από το Πανεπιστήμιο της Βουδαπέστης, πιάνοντας αρχικά δουλειά ως βοηθός κάμεραμαν στην Ουγγαρία και στη συνέχεια σε διάφορες χώρες της Ευρώπης.

Το όνομά του έγινε γνωστό για πρώτη φορά στο χώρο της ευρωπαϊκής κινηματογραφικής βιομηχανίας όταν προσελήφθη για να τραβήξει κάποια δευτερεύοντα πλάνα από τους Καρλ Ντράιερ και Έριχ Πρόμερ. Ο πρώτος έμεινε τόσο εντυπωσιασμένος από τη δουλειά του νεαρού Πολωνού που αμέσως τον προσέλαβε ως βασικό οπερατέρ στην ταινία του και κλασσικό πια αριστούργημα της Έβδομης Τέχνης: «La Passion de Jeanne d Arc».

Ο δρόμος πια είχε ανοίξει για τον Ματέ, που έγινε περιζήτητος ανά την Ευρώπη, κινηματογραφώντας αρκετές από τις σημαντικότερες ευρωπαϊκές ταινίες του μεσοπολέμου. Επόμενος, αναπόφευκτα, σταθμός του το Χόλυγουντ, που τον κάλεσε με κάθε επισημότητα το 1935. Για δώδεκα χρόνια εργάστηκε ως διευθυντής φωτογραφίας σε δεκάδες ταινίες, κάνοντας το μεγάλο «μπαμ» με την Τζίλντα το 1946, μιας ταινίας της οποίας η ασύγκριτη ασπρόμαυρη φωτογραφία υμνήθηκε από κοινό και κριτικούς.

Το σκηνοθετικό του ντεμπούτο έγινε το 1947 με την ταινία «I had to be you». Ακολούθησαν άλλες δύο μάλλον αδιάφορες ταινίες, ώσπου ήρθε το «D.O.A.» το 1950 και ο Ματέ έδειξε ότι όντως οι καλοί οπερατέρ μπορούν κάλλιστα να γίνουν εξαιρετικοί σκηνοθέτες. Από τις ταινίες που γύρισε τα επόμενα χρόνια και μέχρι τον ξαφνικό θάνατό του από καρδιακή προσβολή το 1964 ξεχωρίζουν: το γουέστερν «Βίαιος Άντρας» του 1955 και «Οι 300 Σπαρτιάτες» του 1962.

Έτος: 1950 | Xώρα: Η.Π.Α. | Διάρκεια: 83 λεπτά | Σκηνοθεσία: Rudolph Mate | Σενάριο: Russell Rouse, Clarence Greene | Παίζουν: Edmond O Brien, Pamela Britton, Luther Adler

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s